Andrew Parker, "Το Αίνιγμα της Γενέσεως – Γιατί η Βίβλος είναι επιστημονικά ακριβής"

Rethemnos.gr

Το βιβλίο του Andrew Parker Το Αίνιγμα της Γενέσεως – Γιατί η Βίβλος είναι επιστημονικά ακριβής, κυκλοφορεί σε μετάφραση της κυρίας Μαρτίνας Κόφφα από τις εκδ. Ουρανός (μια σειρά των εκδόσεων Ψυχογιός), με πρώτη έκδοση το 2010.

Ο ΑΝΤΡΙΟΥ ΠΑΡΚΕΡ γεννήθηκε το 1967. Σπούδασε θαλάσσια βιολογία και φυσική. Σήμερα είναι επίτιμος ερευνητικός εταίρος στο κολέγιο Γκριν Τέμπελτον του Πανεπιστήμιου της Οξφόρδης, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας στο Λονδίνου, και καθηγητής στο Πανεμιστήμιο Τζιάου Τονγκ. Ήταν ένας από τους οκτώ επιστήμονες που επιλέχθηκαν το 2000 ως «Επιστήμονες για τη νέα χιλιετία» από το Βασιλικό Ινστιτούτο του Λονδίνου.  Έχει γράψει πολυάριθμα επιστημονικά άρθρα και τρία βιβλία.

Ο καθηγητής Άντριου Πάρκερ άρχισε να διαβάζει τη Γένεση μετά από παρότρυνση αρκετών αναγνωστών του βιβλίου του In the Blink of an Eye, που μιλούσε για την ανάπτυξη των πρώτων οφθαλμών σε έμβια όντα (τριλοβίτες, πριν από 521 εκατομμύρια χρόνια, στο βυθό του ωκεανού) και την καθοριστική συμβολή τους στη συνολική εξελικτική πορεία της ζωή στη Γη.

Όπως αναφέρει ο ίδιος, άρχισε απρόθυμα την έρευνά του, θεωρώντας ότι η Γένεση δεν έχει να του προσφέρει τίποτε. Όμως σύντομα εξεπλάγη. Στο Αίνιγμα της Γενέσεως αφηγείται τα σημαντικότερα επεισόδια της εξέλιξης της ζωής στη Γη και τα παραλληλίζει με τους στίχους του 1ου κεφαλαίου της Γένεσης, ανακαλύπτοντας εκπληκτικούς συσχετισμούς. Αφηγείται επίσης σημαντικούς σταθμούς στην παλαιοντολογική και βιολογική έρευνα, από τους περασμένους αιώνες μέχρι σήμερα, που οδήγησαν στην αδιαμφισβήτητη πλέον τεκμηρίωση της εξέλιξης της ζωής στον πλανήτη μας. Και τέλος, προβληματίζεται για τη σχέση επιστήμης και θρησκείας, δηλ. για το πώς επιστήμονες και χριστιανοί αντιμετωπίζουν αυτά τα δύο μεγέθη στην εποχή μας.

Περιεχόμενα του βιβλίου:

Πρόλογος στην ελληνική έκδοση.
Πρόλογος.
Εισαγωγή: Τι είναι το Αίνιγμα της Γενέσεως;
Κεφάλαιο 1: Αλήθεια
Κεφάλαιο 2: Ήλιος
Κεφάλαιο 3: Θάλασσες
Κεφάλαιο 4: Η ζωή ξεκινά
Κεφάλαιο 5: Όραση
Κεφάλαιο 6: Ποικιλομορφία
Κεφάλαιο 7: Η ζωή ξεδιπλώνεται
Κεφάλαιο 8: Πτηνά
Κεφάλαιο 9: Θεός

Παράρτημα: Ποιος είναι ο συγγραφέας της Γενέσεως; [εδώ ο συγγραφέας αποδέχεται την επικρατούσα σήμερα στα πανεπιστήμια άποψη ότι η Πεντάτευχος, στη μορφή που την έχουμε, διαμορφώθηκε την εποχή του Έσδρα (επιστροφή των Εβραίων από τη Βαβυλώνιο Αιχμαλωσία) με βάση προϋπάρχουσες πηγές, αν και δεν απορρίπτει το ενδεχόμενο ότι ο Μωυσής «ίσως ήταν το πρώτο άτομο που έδωσε στους αρχαίους Ισραηλίτες την αφήγηση της Δημιουργίας» (σελ. 424). «Δε θα μπορούσε να υπάρξει καλύτερος τρόπος για την έναρξη των Γραφών και για την προσέλκυση των ανθρώπων, από τη χρησιμοποίηση των λόγων του ίδιου του Μωυσή» (σελ. 422)].

Ο «διακόπτης των φώτων» και η δημιουργία του Ήλιου

Ιδιαίτερη ερμηνευτική πρόταση του βιβλίου αποτελεί η συσχέτιση της τοποθέτησης από τη Γένεση της δημιουργίας του Ήλιου, της Σελήνης και των άστρων την 4η δημιουργική ημέρα – αντί της 1ης – με την εμφάνιση των πρώτων ζώων με μάτια, στην οποία αναφερθήκαμε προηγουμένως. Αυτό είναι και το μόνο σημείο στο οποίο η Γένεση φαίνεται να μην ακολουθεί τη σειρά εμφάνισης των μερών του κόσμου που ανακαλύπτει η σύγχρονη επιστήμη. Η εμφάνιση των πρώτων οφθαλμών όχι μόνο κατέστησε δυνατή την όραση του φωτός (γι’ αυτό, κατά το συγγραφέα, η Γένεση αναφέρει τότε τη δημιουργία των ουράνιων σωμάτων), αλλά και προκάλεσε την εξελικτική έκρηξη των ζώων της περιόδου του Καμβρίου (570-510 εκατομμύρια χρόνια πριν από σήμερα), αφού ο οφθαλμοφόρος τριλοβίτης είχε εξελιχθεί σε ένα τρομερά επικίνδυνο κυνηγό, άρα τα λοιπά ζώα, που κινούνταν ακόμη όλα στους ωκεανούς, έπρεπε να εξελιχθούν για να προστατευθούν (βλ. κεφ. 5 και 6 στο βιβλίο):

«Όταν έκαναν την εμφάνισή τους στο προσκήνιο της ζωής εκείνοι οι πρώτοι οφθαλμοφόροι, ίδιοι με τορπίλες, τριλοβίτες, οι γείτονές τους με τα μαλακά σώματα κατέστησαν ξαφνικά για πρώτοι φορά ορατοί ως ανυπεράσπιστες πρωτεϊνούχες μπουκιές. Και οι τριλοβίτες άρχισαν το τσιμπούσι. Τα περισσότερα από εκείνα τα σκωληκοειδή ή σφαιρικά πλάσματα φαγώθηκαν μέχρις εξαφανίσεως. Κάποια όμως διέφυγαν την κατανάλωσή τους από τους φρικτούς τριλοβίτες. … Είναι μια περίπτωση όπου η εξέλιξη λέει: “Αν δεν μπορείς να τους νικήσεις, πήγαινε με το μέρος τους”. Η εποχή κατά την οποία εξελίχθηκαν οι πρώτοι τριλοβίτες, τα πρώτα ζώα που είχαν μάτια, ήταν πριν από περίπου 521 εκατομμύρια χρόνια. εκείνη ήταν η εποχή που έχει γίνει γνωστή ως η “Κάμβριος περίοδος”» (σελ. 220).

«Εκείνη ακριβώς τη στιγμή, όλα τα ζώα αναγκάστηκαν να προσαρμοστούν στο φως, δηλαδή στην όραση. Τις εκπομπές των ήχων και των οσμών τους μπορούσαν να τις ελέγχουν κατά βούληση, αλλά όχι και την εικόνα τους υπό το συνεχές φως του Ηλίου, η οποία ήταν πλέον διαθέσιμη ανά πάσα στιγμή στον κάθε θηρευτή· και έτσι ξεκίνησε ο αγώνας για την ανάπτυξη του πιο αποτελεσματικού εξοπλισμού. Κάποια από τα σκωληκοειδή πλάσματα θωρακίστηκαν με εξωσκελετούς, κάποια ανέπτυξαν χημικές άμυνες με συμπληρωματικά προειδοποιητικά χρώματα, άλλα υιοθέτησαν τα χρώματα του περιβάλλοντός τους για να καθίστανται κατά κάποιον τρόπο αόρατα, ή ανέπτυξαν κολυμβητικές ικανότητες χάρη στις οποίες μπορούσαν να ξεφεύγουν από τους θηρευτές με δυνατούς ελιγμούς. Κάποια άλλα εξαφανίστηκαν εντελώς από το οπτικό πεδίο των θηρευτών αρχίζοντας να ζουν σε διάφορες κρυψώνες, κάτω από βράχια, στην άμμο του βυθού… οπουδήποτε θα αγνοούσαν την ύπαρξή τους οι θηρευτές. Όλες αυτές οι προσαρμογές δημιούργησαν ένα νέο είδος εξελικτικού αγώνα εξοπλισμών. … Μετά τον αρχικό πανικό, οι περαιτέρω διαφοροποιήσεις θα γίνονταν σταδιακά – η εξέλιξη θα καταστάλαζε στο συνηθισμένο ρυθμό της. Η έκρηξη της Καμβρίου περιόδου είχε τελειώσει.

Έτσι λοιπόν είχαν ανάψει τα φώτα για τα ζώα του πλανήτη. Μην ξεχνάτε ότι το φως του Ηλίου προϋπήρχε αυτού του γεγονότος – θυμηθείτε τις αναλύσεις των προηγούμενων κεφαλαίων σχετικά με τη δημιουργία του σύμπαντος κα του Ηλίου και εκείνη την πρώτη εντολή του Θεού στην Γένεσιν, το “γενηθήτω φως” – αλλά τα ζώα δεν μπορούσαν να το χρησιμοποιήσουν για να βρίσκουν το ένα το άλλο ή για να αναγνωρίζονται μεταξύ τους» (σελ. 240-241).

Σύντομα αποσπάσματα του βιβλίου:

«Έχοντας ξεκινήσει από το πρώτο κοσμογονικό στάδιο στην αρχική σελίδα της Βίβλου και φτάνοντας μέχρι το έκτο, διαπιστώσαμε την αξιοθαύμαστη ακρίβεια του καθενός από αυτά· ήταν λες και ακούγαμε κάποιον να μας αφηγείται τη σύγχρονη επιστημονική ιστορία του σύμπαντος και της ζωής. Δεν ξέρω πόσες πιθανότητες έχει κάποιος να προβλέψει με τέτοια ευστοχία την επιστημονικά ορθόδοξη άποψη που θα κυριαρχεί σε τρεις χιλιάδες χρόνια, και μάλιστα με σημείο αφετηρίας μια μηδενική βάση γνώσεων!

Όταν πρωτοάνοιξα τη Βίβλο και διάβασα τους πρώτους στίχους της Γενέσεως, ούτε που μου πέρασε από το μυαλό ότι υπάρχει η παραμικρή πιθανότητα να φτάσουμε στο τέλος μιας αμερόληπτης ιστορίας του σύμπαντος και της ζωής, χωρίς να έχουμε σκοντάψει σε ένα σωρό εμπόδια. Νόμιζα ότι η εκδοχή της Γενέσεως θα καταρριπτόταν ήδη από τον πρώτο ή τον δεύτερο στίχο που καταπιάνονται με την κοσμογονία. Μένω κατάπληκτος από το γεγονός ότι φτάσαμε ώς το τελευταίο στάδιο χωρίς να έχει χρειαστεί να ανατρέψουμε κανένα.

Από κάποιες απόψεις είναι θλιβερό να βλέπεις γνώσεις ολόκληρων αιώνων, λαμπρά επιστημονικά επιτεύγματα συσσωρευμένα από τους αρχαίους Έλληνες μέχρι τον Κοπέρνικο, τον Νεύτωνα, τον Λινναίο, τον Κυβιέ, τον Δαρβίνο και τον Γουάλας, τον Μπυφόν και τον Αϊνστάιν, να χρησιμοποιούνται ως όπλα κατά της θρησκείας» (σελ. 280-281 της ελλ. έκδ.).

«Οι κατακτήσεις της επιστήμης ήταν απώλειες για τη θρησκεία. Αυτό συνέβαινε εξαιτίας του τρόπου με τον οποίο είχε στηθεί η μεταξύ τους σχέση: ο Θεός χρησιμοποιούνταν για να εξηγούνται τα κενά στις επιστημονικές μας γνώσεις, τοποθετούμενος έτσι στη θέση ενός “Θεού των κενών”. Το πρόβλημα με αυτόν τον διακανονισμό ήταν ότι καθώς τα κενά συμπληρώνονταν, η επιρροή του Θεού συρρικνωνόταν. Αναπόφευκτα ήρθε και η εποχή κατά την οποία δεν είχαν μείνει και πολλά κενά για να συμπληρώνονται από τον Θεό. Η θεωρία της φυσικής επιλογής του Δαρβίνου και του Γουάλας προκάλεσε μεγάλη ζημιά στη θρησκεία, αφού δε συμπλήρωνε απλώς ένα κενό, αλλά γεφύρωνε ένα αβυσσαλέο γνωστικό χάσμα.

Ίσως όμως όλον αυτό τον καιρό εξετάζουμε τη θρησκεία υπό εσφαλμένη οπτική γωνία. Αν απορρίψουμε αυτό το μοντέλο και ξεκινήσουμε από την αρχή, αν δηλαδή προσπαθήσουμε να θέσουμε τη θρησκευτική μας σκέψη σε νέες βάσεις, ίσως να ανακαλύψουμε εκ νέου τον Θεό. αυτή θα μπορούσε να είναι η ολοκλήρωση στην οποία οδηγούν αυτά τα επτά κεφάλαια» (σελ. 303-304).

«Είναι ενδιαφέρον το γεγονός ότι ο συγγραφέας του πρώτου κεφαλαίου της Γενέσεως παρουσίασε τον Θεό με έναν τρόπο που δε θυμίζει ούτε ανθρώπινο ον ούτε οτιδήποτε άλλο μπορούμε να φανταστούμε, αλλά και ως ένα Θεό που μερικές φορές φαίνεται σκληρός. Το στοιχείο αυτό ταιριάζει απόλυτα με ένα Θεό που επιτρέπει στα δομικά στοιχεία του σύμπαντός του να στήνονται από μόνα τους, κάνοντας ενδεχομένως και κάποια λάθη στη διαδικασία. Μάλιστα, έτσι καθίσταται ευεξήγητη η εμφάνιση των λαθών, των ασθενειών, και των όποιων άλλων αντιξοοτήτων θα μας έδιναν διαφορετικά την αφορμή να διαμαρτυρηθούμε εναντίον ενός καλού Θεού που δε θα έπρεπε να επιτρέπει να συμβαίνουν τέτοια πράγματα» (σελ. 324).

Το δημιουργισμό, δηλ. την κατά γράμμα ερμηνεία της βιβλικής αφήγησης της Δημιουργίας (τον οποίο ταυτίζει με τον «ευφυή σχεδιασμό»), ο συγγραφέας τον απορρίπτει ως αποτυχημένο και άστοχο:

«Ο όγκος των αποδεικτικών στοιχείων είναι ήδη τόσο συντριπτικός, που δε γίνεται πια λόγος για τη “θεωρία της εξέλιξης”, αλλά για το “δεδομένο της εξέλιξης”. Αυτό είναι σημαντικό για τη θρησκεία» (σελ. 319).

«Στο άλλο άκρο της διαμάχης επιστήμης και θρησκείας [σ.σ. ως πρώτο άκρο χαρακτηρίζει τον αθεϊσμό] βρίσκονται οι ακούραστοι και μαχητικοί δημιουργιστές, εκείνοι που διαβάζουν και ερμηνεύουν τη Βίβλο κατά γράμμα. … Είναι δεδομένο ότι άνθρωποι και χιμπαντζήδες μοιράζονται κατά 99 τοις εκατό τα ίδια γονίδια. Με την ανακοίνωση αυτού του αδιαμφισβήτητου στοιχείου, το έδαφος άρχισε να σείεται κάτω από τα πόδια εκείνων που ήδη έφριτταν και μόνο στο άκουσμα των λέξεων “Δαρβίνος” και “εξέλιξη”. Δεν μπορεί όμως κανείς πια να αρνείται αυτό το γεγονός. Ο Δαρβίνος και ο Γουάλας δεν ήταν σε θέση να το αποδείξουν, αλλά σήμερα έχουμε αποκρυπτογραφήσει πλήρως τον γενετικό κώδικα και τον έχουμε τεκμηριώσει. Μπορώ και εγώ να το επιβεβαιώσω, και εσύ ο αναγνώστης, και θα καταλήγαμε στο ίδιο αποτέλεσμα, όσες φορές και αν αντιπαραβάλλαμε τα γονιδιώματα ανθρώπου και χιμπαντζή.

…Η αποδειξιμότητα είναι η δύναμη της εξέλιξης – και η αδυναμία της θρησκείας. Παρ’ όλα αυτά, πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι η κάθε λέξη της Βίβλου είναι αληθινή, στην οποία περίπτωση η Γη είναι μόλις έξι χιλιάδων ετών. Ασφαλώς έχουν κάθε δικαίωμα να πιστεύουν ό,τι θέλουν – η πίστη είναι πίστη – αλλά στην πορεία στρέφουν την πλάτη στην εξέλιξη, η οποία είναι πλήρως τεκμηριωμένη. Η φονταμενταλιστική ψευδοεπιστήμη των δημιουργιστών γίνεται επικίνδυνη όταν οι εκπρόσωποί τους εφευρίσκουν θεωρίες που δήθεν επανερμηνεύουν τα δεδομένα της βιολογίας και στη συνέχεια προωθούν τη διδασκαλία αυτών των θεωριών στα σχολεία. Κατά τη γνώμη μου, ο ευφυής σχεδιασμός μόνο ατυχές επινόημα μπορεί να χαρακτηριστεί. “Ο εγγενής σχεδιασμός του κάθε είδους μάς οδηγεί αναγκαστικά στο λογικό συμπέρασμα ότι κάπου υπάρχει ένας σχεδιαστής”, ισχυρίζονται οι δημιουργιστές. Συμπέρασμα ίσως· λογικό όμως σε καμία περίπτωση.

Όσο και αν προσπαθώ να είμαι αμερόληπτος και ανοιχτόμυαλος, δεν μπορώ να μη μένω έκπληκτος με την έλλειψη λογικής και με τις κίβδηλες θεωρίες πίσω από κάθε στοιχείο που χρησιμοποιείται για την τεκμηρίωση του ευφυούς σχεδιασμού…» (σελ. 325-327 – αναφέρει αναλυτικά ορισμένες από τις θεωρίες που υπονοεί παραπάνω).

«Ιδού λοιπόν το Αίνιγμα της Γενέσεως: Η αρχική σελίδα της Γενέσεως είναι επιστημονικά ακριβής, αλλά είχε γραφτεί πολύ πριν από την ανάπτυξη της επιστήμης. Πώς μπόρεσε ο άνθρωπος που έγραψε αυτή τη σελίδα να καταλήξει στη συγκεκριμένη αφήγηση της Δημιουργίας; Από πού του ήρθαν αυτές οι σκέψεις, αυτά τα δεδομένα, αυτές οι νοητές εικόνες και αυτή η έμπνευση; … Πρέπει όμως να ομολογήσω, μάλλον αμήχανα ως επιστήμονας ταγμένος να υπηρετώ τον ορθό λόγο, ότι τα στοιχεία που έχουμε στα χέρια μας, τα στοιχεία που δείχνουν ότι ο συγγραφέας της πρώτης σελίδας της Βίβλου είχε θεία έμπνευση, είναι ισχυρά. Ποτέ στο παρελθόν δεν  έχω συναντήσει τέτοια αντικειμενικά και αδιάψευστα δεδομένα που να δείχνουν ότι η Βίβλος είναι προϊόν θείας εμπνεύσεως» (σελ. 356-357).

Μερικές σκέψεις και αξιολόγηση του βιβλίου

Μελετώντας το βιβλίο μαθαίνουμε πολλά για την ανάπτυξη της νεώτερης επιστήμης, για την εξέλιξη της ζωής στη Γη και για τη ματιά ενός ορθολογιστή επιστήμονα που είναι ταυτόχρονα και πιστός χριστιανός και «βασάνισε» τα δεδομένα του με αυστηρή έρευνα πριν δημοσιοποιήσει τα συμπεράσματά του.

Διαπιστώνουμε βεβαίως και την προτεσταντική – καθώς νομίζω – κουλτούρα του συγγραφέα, που τον οδηγεί σε κάποιες αδυναμίες για τα ορθόδοξα μάτια, οι οποίες φυσικά δεν έχουν σχέση με το επιστημονικό κομμάτι του έργου του. Η σημαντικότερη (μάλλον η μόνη ουσιώδης) αδυναμία του είναι η πλήρης άγνοια της ορθόδοξης διδασκαλίας περί θεώσεως (έτσι αντιλαμβάνεται την αξία της θρησκείας μόνο ηθικοπλαστικά και φιλοσοφικά), καθώς και η πλήρης άγνοια των Πατέρων της Εκκλησίας, που, αν τους γνώριζε, ασφαλώς θα αντιλαμβανόταν ότι πολλά από τα συμπεράσματά του, που για τον καθολικισμό και τον προτεσταντισμό φαίνονται επαναστατικά, ανήκουν ήδη στην παράδοση του αρχαίου και αυθεντικού χριστιανισμού.

Έτσι, βλέπουμε τους μεγάλους αγίους και Πατέρες της Εκκλησίας (αλλά και επιστήμονες) Βασίλειο το Μέγα και Γρηγόριο Νύσσης να επισημαίνουν ήδη τον 4ο αι. μ.Χ. ότι οι ανθρωπομορφισμοί της Αγίας Γραφής δεν πρέπει να εκλαμβάνονται κυριολεκτικά. Ο μέγας Βασίλειος, στην Εξαήμερον, διευκρινίζει ότι ο Θεός μιλάει όχι σαν και μας, γιατί δεν έχει στόμα ούτε γλώσσα, αλλά νοερά· αρκεί η εν τω θελήματι ροπή, για να τεθεί σε κίνηση ο μηχανισμός που δημιουργεί το κάθε πράγμα: «Όταν δε φωνήν επί Θεού και ρήμα και πρόσταγμα λέγωμεν, ου διά φωνητικών οργάνων εκπεμπόμενον ψόφον, ουδέ αέρα διά γλώσσης τυπούμενον, τον θείον λόγον νοούμεν, αλλά την εν τω θελήματι ροπήν διά το τοις διδασκομένοις ευσύνοπτον ηγούμεθα εν είδει προστάγματος σχηματίζεσθαι» (Μεγάλου Βασιλείου, Εξαήμερος, ομιλία Β΄ 7).

Κι ο αδελφός του, ο άγιος Γρηγόριος Νύσσης, στα σχόλιά του στο στίχο Ποιήσωμεν άνθρωπον… κ.τ.λ., διευκρινίζει διεξοδικά πως ο Θεός δεν έχει μάτια, αφτιά, κεφαλή, χέρια, πόδια και τέτοια – κι όταν η Βίβλος λέει πως ο Θεός κάθεται ή περπατάει κ.τ.λ., αλληγορίζει. Ο Θεός είναι ασχημάτιστος, απλούς, αμεγέθης, άποσος· μη φαντασθής μορφήν περί αυτόν…· σχήμα μη νοήσης· από δυνάμεως ο Θεός νοείται. Στα σχόλιά του στην Εξαήμερον του αδερφού του ο Γρηγόριος Νύσσης γράφει ότι ο Θεός έθεσε τας αφορμάς και τας αιτίας και τας δυνάμεις των όντων και ο καθοριστικός ρόλος που αποδίδεται από τη Γένεση στο λόγο Tου έχει σκοπό να καταδείξει ότι τα πάντα γίνονται βάσει λογικής και τίποτα δεν είναι παράλογο ή μυθικό: ότι πάντα λόγω γίνονται και άλογον ουδέν.

Ότι ο Θεός είναι όντως διαφορετικός από εμάς και ότι γνωρίζεται όχι με τα εργαλεία και τις μεθόδους των επιστημών που μελετούν το σύμπαν, αλλά με την πνευματική επιστήμη της κάθαρσης της καρδιάς (καθώς και ότι οι ανθρωπομορφισμοί στην Αγία Γραφή πρέπει να γίνονται δεκτοί ως τέτοιοι και όχι κυριολεκτικά), αποτελεί θεμελιώδη και ομόφωνη διδασκαλία των Πατέρων της Ορθόδοξης Εκκλησίας, γνωστή σε κάθε καταρτισμένο ορθόδοξο χριστιανό. Ο συγγραφέας, αγνοώντας όλη αυτή την πνευματική παράδοση, καταφεύγει σε συγγραφείς όπως ο (φιλορθόδοξος) Κ. Σ. Λιούις ή ακόμη και ο Άρθουρ Κόναν Ντόυλ για να στηρίξει παρόμοιους συλλογισμούς.

Είναι λυπηρό ότι οι θέσεις αυτές, που υποτίθεται ότι προέρχονται από την «κοινή πνευματική κληρονομιά» των πρώτων χιλίων ετών της χριστιανοσύνης, αγνοήθηκαν τελείως στη Δύση μετά την απόσχισή της το 1054, όπως αγνοήθηκε και ολόκληρη η πατερική διδασκαλία για τη σχέση Θεού και ανθρώπου και τη σωτηρία, με αποτέλεσμα τη διαμόρφωση απάνθρωπων διαστρεβλώσεων του χριστιανισμού, που κατέληξαν μοιραία στη δημιουργία νέων αιρέσεων, καθώς και στην ανάπτυξη του αθεϊσμού.

Σ’ αυτές τις εκτροπές και παρερμηνείες του αυθεντικού χριστιανισμού ο συγγραφέας επιχειρεί να δώσει τις απαντήσεις του. Για τους ορθόδοξους αναγνώστες, έχει να προσφέρει πολλά από επιστημονική σκοπιά, ενώ στην αθεΐα και στην ιδέα ότι επιστήμη και πίστη είναι ασυμβίβαστες καταφέρνει σοβαρό πλήγμα. Στους δυτικούς, που αποτελούν το κατεξοχήν αναγνωστικό κοινό του, προσφέρει ασφαλώς ένα γόνιμο προβληματισμό, που θα μπορούσε να βοηθήσει όχι μόνο στη διάσωση της πίστης εντός της επιστημονικής κοινότητας, αλλά και στη συνάντησή τους με την Ορθοδοξία και στη σωτηρία πολλών μέσω του ορθόδοξου δρόμου, του δρόμου της ένωσης του ανθρώπου με το Θεό εν Χριστώ.

Με το βιβλίο αυτό, οι εκδόσεις “Ουρανός” (που υπάγονται, όπως αναφέραμε, στις εκδόσεις “Ψυχογιός”) συνεχίζουν μια σειρά βιβλίων που θεωρώ ότι συμβάλλουν σημαντικά στο διάλογο πίστης και απιστίας, που διεξάγεται έντονος και στη χώρα μας. Στην ίδια σειρά ανήκει, μεταξύ άλλων, η μελέτη Το Λυκόφως του Αθεϊσμού, του καθηγητή Άλιστερ ΜακΓκραθ, που αφηγείται την ιστορική πορεία του νεώτερου και σύγχρονου αθεϊσμού (όπως και της διαμάχης επιστημόνων και πιστών με αφορμή τη θεωρία του Δαρβίνου κ.ά.) και επισημαίνει τις βαθύτερες αιτίες του (που συχνά ήταν οι ακρότητες των χριστιανών και η παρερμηνεία του χριστιανισμού από τις – αιρετικές – Εκκλησίες της Δύσης) καθώς και τα χαρακτηριστικά, αλλά και τα προβλήματα, κάθε φάσης του.

Βίντεο με το συγγραφέα, όπου παρουσιάζει ο ίδιος το έργο:

Τρεις ταινίες κινουμένων σχεδίων με περιπέτειες αγίων...

Από το διαδικτυακό κανάλι T-Art

Παραγωγη: T-Art. Σενάριο: Παναγιώτα Χλή-Κουτσομιχάλη. Σκηνοθεσία, Animation: Θοδωρής Σαράφης (http://theosarafis.gr/). Μουσική: Χρήστος Μαραγκουδάκης (http://chrismaragoudakis.com/)

Όσιος Γεράσιμος ο Ιορδανίτης

Η παρακοή του πρώτου ανθρώπου δεν εξαγρίωσε μόνο τους ανθρώπους αλλά επεκτάθηκε σε όλη τη φύση. Η αγιότητα όμως, εξημερώνει και τα άγρια θηρία. Μια απίστευτη και συγκλονιστική ιστορία με πρωταγωνιστή ένα λιοντάρι και τη σιωπηρή υπακοή του στον Άγιο Γεράσιμο Ιορδανίτη. Η ιστορία είναι βασισμένη στο συναξάρι του Αγίου. 

Απόστολος Παύλος - Πορεία από τη Δαμασκό μέχρι την Ακρόπολη

H πορεία του Αποστόλου Παύλου από τη Δαμασκό μέχρι την Ακρόπολη. Μια μικρή απόπειρα να αναδειχθεί το μέγεθος και ο όγκος των κατορθωμάτων του Αποστόλου Παύλου αλλά και ο πόνος της προθυμίας του. Τι ήταν αυτό που άγγιξε την καρδιά του και από το ένα άκρο πήγε στο άλλο; 

Ακούγοντας μια φωνή «Σαούλ Σαούλ γιατί με καταδιώκεις» έκανε την ερώτηση «Ποιος είσαι Κύριε;». Έτσι άνοιξε την καρδιά του στη λαμπρότητα του φωτός εκείνου που τον οδήγησε να κατηχηθεί και να βαπτιστεί από τον Ανανία, να ζήσει ασκητικά πολλά χρόνια στην έρημο της Αραβίας και να ξεκινήσει τις περιοδείες του ανοίγοντας έτσι το δρόμο του Χριστιανισμού στην Ευρώπη. Μέρος αυτού του δρόμου θα θέλαμε να είμαστε και εμείς... να γίνουμε το φως των ανθρώπων μοιάζοντας στον Απόστολο Παύλο που ζούσε μέσα στο Χριστό και ζούσε μέσα του ο Χριστός. 

Άγιος Νικόλαος

Στην τρίτη μας παραγωγή, παρουσιάζουμε στιγμιότυπα της ζωής του Αγίου Νικολάου, προστάτη των θαλασσινών, αναφορικά με την πίστη του και την αγάπη του στον Χριστό, την ελεημοσύνη του στους ανθρώπους, άλλοτε οικονομική και άλλοτε θεραπευτική, την εκλογή του στο ανώτατο αξίωμα του Αρχιερέα, την ενεργό συμμετοχή του στην Α’ Οικουμενική Σύνοδο αλλά και την σύλληψη και την φυλάκισή του σε διάφορες περιστάσεις. Οι Άγιοι, ζωντανές Εικόνες της Εικόνας του Χριστού, συνεχίζουν να μας συνοδεύουν και μετά την κοίμηση τους, και να έχουν σημαντικό και προστατευτικό ρόλο στη ζωή μας, όποτε τους το ζητάμε.

«Είδαμε το "Ο Άνθρωπος του Θεού" με τον Άρη Σερβετάλη στο ρόλο του Αγίου Νεκταρίου»

Μαρία Δημητριάδου, συγγραφέας
Μικρόφωνο

Η αγγλόφωνη ελληνορωσική συμπαραγωγή «Ο Άνθρωπος του Θεού» της Yelena Popovic, έχει εντυπωσιακό διεθνές καστ και συντελεστές. Η παραγωγή είναι των Simeon Entertainment και View Master Films, σε συνεργασία με τη Μονή Βατοπεδίου και το Ινστιτούτο Άγιος Μάξιμος o Γραικός, την Ιερά Μητρόπολη Μεσογαίας και Λαυρεωτικής και άλλους, ενώ υπάρχει υποστήριξη και από το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου.

Ο «Άνθρωπος του Θεού» ήρθε στις 26 Αυγούστου στις οθόνες των ελληνικών κινηματογράφων , έχοντας αποσπάσει το βραβείο κοινού στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Μόσχας και στο Los Angeles Greek Film Festival. Και βλέποντας την ταινία, γρήγορα καταλαβαίνουμε το γιατί!

Μπορεί κανείς να νομίσει ότι η προτίμηση του κοινού οφείλεται στο θέμα της ταινίας, που είναι η ζωή του κοσμαγάπητου και θαυματουργού αγίου της Ορθοδοξίας Νεκταρίου Κεφαλά, του γεννημένου στη Σηλυβρία της Μικράς Ασίας το 1846. Η ταινία παρουσιάζει τα 30 τελευταία χρόνια της ζωής του, μέχρι το θάνατό του στην Αθήνα το 1920. Ο Νεκτάριος έγινε επίσκοπος Πενταπόλεως στην Αίγυπτο, από όπου εκδιώχθηκε συκοφαντημένος και ήρθε στην Ελλάδα, για να γίνει μετά από περιπέτειες διευθυντής της Ριζαρείου Εκκλησιαστικής Σχολής και τελικά ιδρυτής γυναικείου μοναστηριού στην Αίγινα, το οποίο ανθεί μέχρι τις μέρες μας. Όμως το πράγμα με την προτίμηση του κοινού δεν είναι τόσο απλό.

Η κριτική μας

Κατ’ αρχήν, από την πρώτη μέχρι την τελευταία στιγμή η ταινία επιδεικνύει έναν σπάνιο συνδυασμό σκηνοθετικής μαεστρίας, υψηλής κινηματογραφικής αισθητικής κι έντονης αίσθησης του μέτρου, φέρνοντας στο νου τη ρήση του Γάλλου σκηνοθέτη Αμπέλ Γκανζ: «Δεν είναι οι σκηνές που κάνουν μια ταινία, αλλά η ψυχή των εικόνων.»

Η πλοκή της ταινίας μπορεί να ξαφνιάσει ευχάριστα ακόμα και κάποιον που γνωρίζει την ζωή του αγίου Νεκταρίου: Περιγράφει τα καταγεγραμμένα γεγονότα πιστά, αλλά με τρόπο πρωτότυπο, χωρίς να γίνεται προβλέψιμη.

Η δομή της ταινίας υπηρετεί αριστοτεχνικά την πλοκή, κρατώντας έναν ρυθμό ιδανικό: Δεν είναι πολύ γρήγορος, δεν είναι και καθόλου αργός. Η μετάβαση από το ένα μέρος της ταινίας στο άλλο γίνεται ομαλά, με ροή και χωρίς κοιλιές. Η ένταση κλιμακώνεται σταδιακά, και ο θεατής οδηγείται στην κάθαρση του τέλους όπως όταν ανεβαίνουμε ένα βουνό, όπου τη μια σκαρφαλώνουμε σε απότομα βράχια και την άλλη βαδίζουμε σε ομαλά οροπέδια.

Ο θεατής εισάγεται στον κόσμο του πρωταγωνιστή και αντιλαμβάνεται το ποιόν του από τα πρώτα δευτερόλεπτα της εμφάνισής του στην οθόνη, ενώ μέχρι το τέλος της ταινίας έχει σχηματίσει εμπεριστατωμένη άποψη για την προσωπικότητά του. Όλοι οι χαρακτήρες, πρωτεύοντες και δευτερεύοντες, αναπτύσσονται ικανοποιητικά, σε διαφορετικό βαθμό ο καθένας. Μερικοί χαρακτήρες, όπως του Κώστα, βοηθού του Νεκταρίου, και του Χρήστου, προέδρου της Ριζαρείου Σχολής, παρουσιάζονται σε βάθος. Αυτοί οι δύο χαρακτήρες σε σχέση με τον πρωταγωνιστή, αναδεικνύονται σε αρχέτυπα ανθρώπινων συμπεριφορών: 

Ο Κώστας, που επιζητά συνεχώς την ανάδειξη του Νεκταρίου σε Πατριάρχη Αλεξανδρείας, είναι ο άνθρωπος που αντιδρά δυναμικά στην αδικία και θέλει την αναγνώριση και την επιβράβευση των αρετών σε αυτή τη ζωή. Ο Χρήστος είναι ο οπαδός μιας δυτικοτραφούς, «διαφωτιστικής» ιδέας για την πρόοδο, που τρέφει καχυποψία απέναντι στον ασκητισμό, και αντιπαρατίθεται στον Νεκτάριο όπως ο Βαρλαάμ ο Καλαβρός στον άγιο Γρηγόριο Παλαμά. Αλλά και η κακοποιητική μητέρα Βούλα, είναι η ναρκισσιστική προσωπικότητα που περιφρονεί τους ανθρώπους και την ελευθερία τους και προσπαθεί να χειραγωγήσει τους πάντες με ψέματα, προκειμένου να πραγματοποιήσει το εγωιστικό της θέλημα. Τα κίνητρα όλων των χαρακτήρων δίνονται με πολύ ευδιάκριτο τρόπο, χωρίς περιστροφές και καθυστερήσεις.

Οι διάλογοι ακούγονται φυσικοί αλλά ταυτόχρονα είναι πολύ περιεκτικοί, εξελίσσοντας αβίαστα την υπόθεση, ενώ όλες οι συζητήσεις αναπτύσσονται με λογική σειρά. Η γλώσσα του σώματος των ηθοποιών συμβαδίζει τέλεια με τα λόγια των διαλόγων. Οι σκηνές, αυτοτελή επεισόδια μέσα στο μεγαλύτερο έργο, καταδεικνύουν το λιτό ύφος και τη σκηνοθετική αρτιότητα της Πόποβιτς. Τα μαγευτικά πλάνα της ταινίας, που γυρίστηκε στην Αθήνα, το Λαύριο και την Αίγινα, οφείλονται στον εξαιρετικό διευθυντή φωτογραφίας Παναγιώτη Βασιλάκη. Και παρότι η ελληνική φύση προσφέρεται για πανέμορφα, καλλιτεχνικά πλάνα που αφθονούν στην ταινία, μια από τις πιο εντυπωσιακές οπτικά σκηνές της, που δείχνει την προσευχή του αγίου Νεκταρίου προς την Παναγία πριν εισαχθεί στο Αρεταίειο Νοσοκομείο, τραβήχτηκε σε εσωτερικό χώρο. Γενικά, όλες οι σκηνές εσωτερικού χώρου της ταινίας έχουν ιδανικό φωτισμό.

Όλοι οι ηθοποιοί, από τον Αιγύπτιο Μηνά μέχρι τον πατριάρχη Σωφρόνιο του Νικήτα Τσακίρογλου και τον παράλυτο του Μίκυ Ρουρκ, που σφραγίζει το φινάλε της ταινίας μ’ ένα ρεσιτάλ ερμηνείας, παίζουν από πολύ καλά έως καταπληκτικά. Μάλιστα ενώ οι περισσότεροι, ως μη αγγλόφωνοι, μιλούν αγγλικά με ξενική προφορά, η ποιότητα της ερμηνείας τους κάνει αυτό το στοιχείο μη σημαντικό για τον απροκατάληπτο θεατή, μη αφήνοντάς τον να εστιαστεί εκεί. Στο μυαλό μένει ο «Κώστας» του Αλεξάντερ Πετρόφ, ο «Χρήστος» του Χρήστου Λούλη, η «Βούλα» της Καριοφυλλιάς Καραμπέτη, αλλά και η κακοποιημένη από τη μητέρα της «Μαρία», της Τόνιας Σωτηροπούλου, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι μπορούμε να ξεχάσουμε τους υπόλοιπους ηθοποιούς! 

Ο πρωταγωνιστής Άρης Σερβετάλης είναι στην κυριολεξία καθηλωτικός. Έχει κάνει τόσο καλή δουλειά με τις εκφράσεις του προσώπου, τον τόνο της φωνής και τη γλώσσα του σώματος, δείχνει μια τόσο συγκλονιστική αμεσότητα και απλότητα, που παρότι υπάρχουν τόσες φωτογραφίες του αγίου Νεκταρίου και ξέρουμε πώς ήταν, ώρες-ώρες νομίζει κανείς ότι πραγματικά βλέπει τον άγιο στην οθόνη.

Το μερίδιό τους στο τέλειο οπτικό αποτέλεσμα έχουν τα κοστούμια της ενδυματολόγου Εύας Νάθενα, που έκανε τεράστια έρευνα για να αποδώσει σωστά την παραμικρή λεπτομέρεια, τα λειτουργικά σκηνικά του Σπύρου Λάσκαρη, το νευρώδες μοντάζ του Λάμπη Χαραλαμπίδη και το αριστοτεχνικό μακιγιάζ της Κατερίνας Βαρθαλίτου. Την ταινία ντύνουν ηχητικά οι ατμοσφαιρικές συνθέσεις του Ζμπίγκνιεφ Πράισνερ, τον οποίο γνωρίζουμε από τις ταινίες του Κριστόφ Κισλόφσκι. Στην ταινία ακούμε και τη χορωδία βυζαντινής μουσικής Μαΐστορες της Ψαλτικής Τέχνης, τη Συμφωνική Ορχήστρα της Βαρσοβίας, τη Lisa Gerrard των Dead can Dance και το κανονάκι του Πάνου Δημητρακόπουλου.

Η σκηνοθέτρια Γελένα Πόποβιτς έχει δηλώσει ότι «κανείς δε μπορεί να εκδραματίσει την αγιότητα, παρά μόνο την πραγματικότητα», ενώ ο πρωταγωνιστής Άρης Σερβετάλης ότι «δεν ξέρει πώς δείχνεται η αγιότητα». Το αποτέλεσμα που βλέπουμε στην οθόνη όμως, ακριβώς επειδή είναι απόλυτα άρτιο από καλλιτεχνική άποψη ενώ εκδραματίζει πιστά την πραγματικότητα ενός αγίου, δεν μας παρέχει μόνο την ψυχική ανάταση που δίνει ένα κινηματογραφικό αριστούργημα, αλλά και μια ιδέα για την αγιότητα.

Η Βαθμολογία μας: ⭐⭐⭐⭐⭐⭐ 9/10

Αφιέρωμα στην ταινία, αναδημοσίευση από εδώ:

Το ΣΙΝΕΜΑ δεν συναντά απλώς τον «Άνθρωπο του Θεού». Μιλάει μαζί του

cinemagazine.gr

Βρεθήκαμε στα γυρίσματα του «Man of God» και συνομιλήσαμε με τον Άρη Σερβετάλη ο οποίος υποδύεται τον Αγίο Νεκτάριο, τον συμπρωταγωνιστή του Χρήστο Λούλη και την Σέρβα σκηνοθέτιδα Γελένα Πόποβιτς, σε μία προσπάθεια να αποκρυπτογραφήσουμε τα χαρακτηριστικά μιας πολυσυζητημένης παραγωγής. Ακολουθούν δηλώσεις των συντελεστών και αποκλειστικές φωτογραφίες.

Συνέντευξη στον Νεκτάριο Σάκκα

Η ελληνορωσική συμπαραγωγή «Ο Άνθρωπος του Θεού» («Man of God») που γυρίζεται αυτές τις μέρες σε Αθήνα, Λαύριο και Αίγινα με θέμα τη ζωή του Αγίου Νεκταρίου (1846-1920) κεντρίζει το ενδιαφέρον για μία σειρά από λόγους. Πρώτα πρώτα από την συμμετοχή του Μίκι Ρουρκ ο οποίος αναμένεται σύντομα στην Ελλάδα, μια ηχηρή προσθήκη σε ένα καστ που με εξαίρεση τον Ρώσο Αλεξάντερ Πετρόφ στελεχώνουν γνωστοί Έλληνες ηθοποιοί, με τον Άρη Σερβετάλη στον πρωταγωνιστικό και δίπλα του τους Χρήστο Λούλη, Καριοφυλλιά Καραμπέτη, Νικήτα Τσακίρογλου, Γιάννη Στάνκογλου και Τάνια Τρύπη.

Έπειτα είναι ο Πολωνός Ζμπίγκνιεφ Πράισνερ, διακεκριμένος συνθέτης των ταινιών του Κισλόφσκι, που υπογράφει εδώ τη μουσική. Επίσης μιλάμε για την πρώτη χρονικά κινηματογραφική παραγωγή που ξεκινά στην Ελλάδα μετά την άρση του lockdown, η οποία μάλιστα τρέχει με τις «ευλογίες» της Ελληνικής Εκκλησίας από τη στιγμή που η Μονή Βατοπεδίου και το Ινστιτούτο Άγιος Μάξιμος ο Γραικός αναφέρονται ως συνεργάτες. Κάτι αν μη τι άλλο αξιοπρόσεκτο αφ’ ης στιγμής πρόκειται για αγγλόφωνη ταινία στην οποία συμμετέχουν συντελεστές από πολλές χώρες.

 

«Αν αρέσει μόνο σε πιστούς, θα έχω αποτύχει» Γ. Πόποβιτς

Παρεμπιπτόντως, μία από τις πρώτες απορίες που μας ακολούθησαν κατευθυνόμενοι στα γυρίσματα στον Φιλολογικό Όμιλο Παρνασσού στην πλατεία Καρύτση είχε να κάνει ακριβώς με αυτό: πώς μια αγγλόφωνη παραγωγή επιλέγει να ασχοληθεί σε έναν σύγχρονο Έλληνα άγιο της ορθοδοξίας, παντελώς άγνωστο έξω από τα δικά μας σύνορα. Την απάντηση έχει η Γελένα Πόποβιτς από τη Σερβία, σεναριογράφος του «Man of God», ηθοποιός που έχει ζήσει κοντά δύο δεκαετίες στο Λος Άντζελες, αντιμέτωπη εδώ με την πρώτη της αληθινά μεγάλη σκηνοθετική πρόκληση, η οποία μας ομολογεί στο μεταξύ πως ποτέ δεν περίμενε να κάνει ταινία για έναν άγιο: «μετά τη γέννηση του πρώτου μου γιου άρχισα να πηγαίνω στην εκκλησία στο πλαίσιο μιας εσωτερικής αναζήτησης που με οδήγησε στις προγονικές μου ρίζες. Αυτό που έψαχνα το βρήκα τελικά στην ορθοδοξία. Διάβασα πολλά βιβλία για αγίους και όταν έφτασα στον Άγιο Νεκτάριο κάτι με συνεπήρε στην ιστορία του, παρόλο που αγνοούσα την ύπαρξή του μέχρι το 2012. Υπήρχαν πράγματα σε αυτή με τα οποία μπορούσα να ταυτιστώ σε πολύ προσωπικό επίπεδο».

Ο Άρης Σερβετάλης από την άλλη έχει τη δική του διαδρομή στο σινεμά με πρωταγωνιστική παρουσία στην «Κινέττα» και τις «Άλπεις» του Γιώργου Λάνθιμου αλλά και το πρόσφατο «The Waiter» του Κρικρή. Όμως δεν σου ζητάνε κάθε μέρα να υποδυθείς έναν άγιο. Δεδομένης της αγάπης που έχει δημοσίως εκφράσει προς το Θεό και την ορθοδοξία, δεν προξενεί εντύπωση η δήλωσή του πως «νιώθω ευλογία το γεγονός ότι συμμετέχω στην παρουσίαση του βίου του Αγίου Νεκταρίου». Σε ερώτηση αν θεωρεί αυτόν τον πιο σημαντικό ρόλο στην καριέρα του, απαντά «σημαντικότερος δεν ξέρω, πάντως σίγουρα είναι ο πιο ιδιαίτερος».

«Είναι παγίδα να ξεκινάς έχοντας στο μυαλό σου την αγιότητα» Άρης Σερβετάλης

Πώς προετοιμάζεται όμως κανείς για έναν τέτοιο ρόλο; Σύμφωνα με τον πρωταγωνιστή του «Man of God», το μυστικό βρίσκεται στο «να πλησιάσεις όσο το δυνατόν πιο κοντά και ουσιαστικά στην ορθοδοξία, σε αυτό το θυσιαστικό πνεύμα που την διακρίνει», διευκρινίζοντας πως «αυτό δεν είναι κάτι το θεωρητικό, είναι πρακτικό».

Αναμφίβολα η συγκυρία που αντιμετωπίζουν οι συντελεστές της ταινίας είναι πρωτόγνωρη εξαιτίας του κορωνοϊού και των μέτρων προστασίας, πολύ περισσότερο αν συνυπολογίσουμε τον πάγο στον οποίο αναγκάστηκαν να μπουν εξαιτίας της πανδημίας και από τον οποίο ακόμα παλεύουν να βγουν ο πολιτισμός γενικότερα και η κινηματογραφική δραστηριότητα πιο ειδικά. Ο 44χρονος Αθηναίος ηθοποιός χαρακτηρίζει «βάλσαμο» και «καταπραϋντικό» την παρουσία του στο «Man of God», σημειώνοντας ως «πολύ ωραίο δώρο το να ασχοληθείς με τη ζωή του Αγίου Νεκταρίου».

Ως προς τις συνθήκες εντός των οποίων καλούνται να δουλέψουν, η σκηνοθέτις Γελένα Πόποβιτς τις βλέπει ως «πρόκληση, η οποία στο μυαλό μου καταλήγει να έχει συνάφεια με την ίδια την ταινία, ακριβώς επειδή όλη η ζωή του [σ.σ. Αγίου] είχε να κάνει με εμπόδια, γεγονός που δίνει μια επιπλέον διάσταση σε αυτό που κάνουμε. Αυτό που αφηγούμαστε εδώ είναι μία ιστορία εμψυχωτικού χαρακτήρα, οπότε όσο κι αν ακούγεται παράξενο πρέπει να πω ότι επιδίωξα να ξεκινήσουμε γυρίσματα το συντομότερο δυνατό, ακριβώς επειδή ήθελα να προσδώσουμε στην ταινία αυτή τη νέα διάσταση, δεδομένων των συνθηκών».

«Μιλά για έναν άνθρωπο της Εκκλησίας που πολεμήθηκε από αυτή παραμένοντας ακλόνητος στην πίστη του και βοηθώντας τους άλλους» Γ. Πόποβιτς

Ο Χρήστος Λούλης από τη μεριά του που υποδύεται τον διευθυντή της Ριζαρείου Σχολής στην Αθήνα τον καιρό που ο Νεκτάριος εργαζόταν εκεί, εξηγεί πως τα γυρίσματα υπό τις παρούσες συνθήκες «ενέχουν μια διαδικασία προσαρμογής καθώς έχεις συνηθίσει τόσα χρόνια να κάνεις τη δουλειά σου αλλιώς», αν και όπως παραδέχεται «υπάρχουν στιγμές που ξεχνάμε τον κορωνοϊό».

Φτάνοντας στο χώρο των γυρισμάτων μαθαίνουμε για την ιδιαίτερη ένταση που εμπεριέχει η σκηνή ανάμεσα σε εκείνον και τον Σερβετάλη η οποία γυρίζεται εκείνη τη στιγμή. Κάτι που μπορούμε να δούμε μέσα από το μόνιτορ που είναι στημένο στο χώρο έξω ακριβώς από το πλατό, ενώ περιμένουμε το διάλειμμα για να ξεκινήσουμε τις συνεντεύξεις. Αναφορικά με τον ρόλο του, ο Λούλης τον περιγράφει ως «έναν άνθρωπο του ορθού λόγου που έχει επίγνωση ότι η χώρα έχει βγει μόλις πριν από δύο γενιές από τη σκλαβιά και που πιστεύει πως είναι τώρα η ώρα να μορφωθούμε, να γίνουμε Ευρωπαίοι και να ανακτήσουμε το χαμένο έδαφος».

Ειδικότερα για την κόντρα του με τον Νεκτάριο, εξηγεί πως τον ανησυχεί το γεγονός ότι «η Σχολή έχει αρχίσει να περνά στα χέρια ενός ανθρώπου που θέλει να φτιάξει το εκκλησάκι, που ενθαρρύνει την επιθυμία των παιδιών να γίνουν μοναχοί, που έχει μαθητές που τον παρακολουθούν μαγνητισμένοι, που επιτρέπει να έρχονται μέχρι και κοπέλες στη Ριζάρειο παρότι πρόκειται για σχολή αρρένων». Λίγο παρακάτω προσθέτει ότι «δεν έχω και τις καλύτερες πληροφορίες για το άτομό του, επειδή τον έδιωξαν από το Πατριαρχείο της Αλεξάνδρειας με την κατηγορία ότι έκανε ατασθαλίες ηθικής φύσεως», ένα κατηγορητήριο που τελικά είχε στηθεί από ζηλόφθονες κληρικούς οι οποίοι δεν ένιωθαν άνετα με τη δημοφιλία του τότε Μητροπολίτη Πενταπόλεως Νεκταρίου.

Μπορεί για τους περισσότερους να φαντάζει ξεκάθαρο το θρησκευτικό θέμα της ταινίας, άποψη που δε βρίσκει σύμφωνη ωστόσο την Γελένα Πόποβιτς. «Είναι η ιστορία ενός ανθρώπου μπροστά από την εποχή του που πολέμησε το σύστημα και την αδικία. Μιλά για έναν άνθρωπο της Εκκλησίας που πολεμήθηκε από αυτή παραμένοντας ακλόνητος στην πίστη του και βοηθώντας τους άλλους», σημειώνοντας παράλληλα πως «καθένας από εμάς μπορεί να ταυτιστεί με όσα πέρασε ο Νεκτάριος στη ζωή του».

 

Γιελένα Πόποβιτς και Χρήστος Λούλης

«Νιώθω ευλογία το γεγονός ότι συμμετέχω στην παρουσίαση του βίου του Αγίου Νεκταρίου [...] είναι πολύ ωραίο δώρο» Άρης Σερβετάλης

Κάπου εκεί βέβαια καιροφυλακτεί και η κλασική παγίδα όπου κάθε βιογραφία οφείλει να αποφεύγει: αυτή της αγιογραφίας. Τι γίνεται όμως στην περίπτωση που ο κεντρικός χαρακτήρας είναι ένας άγιος; Σε αυτό τον σκόπελο η Σέρβα σκηνοθέτις και σεναριογράφος αντιτείνει πως «κανείς δε μπορεί να εκδραματίσει την αγιότητα, παρά μόνο την πραγματικότητα. Μπορείς μόνο να εστιάσεις στον άνθρωπο και το τι πέρασε, για αυτό επιμένω να λέω ότι ο Νεκτάριος με ενδιαφέρει σαν άνθρωπος, όχι σαν άγιος».

Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και ο Άρης Σερβετάλης καταδεικνύοντας πως «είναι παγίδα να ξεκινάς έχοντας στο μυαλό σου την αγιότητα. Αυτό θα φανεί σιγά σιγά, μέσα από τη σύνθεση των εικόνων και τη διαδρομή της ζωής του. Εδώ το αντιμετωπίζουμε με μία απλότητα όλο αυτό, δηλαδή πώς έχουν προκύψει τα γεγονότα», καταλήγοντας πως «δεν ξέρω πώς δείχνεται η αγιότητα».

Σε ερώτηση σχετικά με την προσδοκώμενη ανταπόκριση για τον «Άνθρωπο του Θεού» ο Χρήστος Λούλης περιμένει να είναι θετική, συμπληρώνοντας πως «κάποιοι θα δουν την ταινία από περιέργεια, άλλοι από πίστη». Η Πόποβιτς δε μοιάζει να την απασχολεί αυτό όταν λέει πως «θα δούμε όταν η ταινια βγει στις αίθουσες», δίχως να παραλείπει ωστόσο να δείξει εμπιστοσύνη τόσο στο όραμα όσο και στην καταπληκτική - όπως τη χαρακτηρίζει - ομάδα που έχει δίπλα της. «Νιώθω ότι δε χρειάζεται να είσαι πιστός για να σου αρέσει αυτή η ταινία. Αν αρέσει μόνο σε πιστούς, τότε θα έχω αποτύχει».

Φωτογραφίες γυρισμάτων: Μαριλένα Αναστασιάδου

«Ο άνθρωπος του Θεού»: Η Γέλενα Πόποβιτς, ο Άρης Σερβετάλης και η συνάντηση με τον Άγιο Νεκτάριο

gr.euronews.com

Γελένα Πόποβιτς: «Έχουμε ανάγκη από αγάπη και συγχώρεση στις μέρες μας για να κάνουμε καλύτερο τον κόσμο μας»

  

-Γιατί αποφασίσατε να κάνετε αυτή την ταινία για τη ζωή και το έργο του Αγίου Νεκταρίου; Και γιατί πιστεύετε ότι είναι μια «καλή» ιστορία για να γίνει ταινία;

Πρέπει να ομολογήσω ότι δεν είχα κάποιο συγκεκριμένο σχέδιο. Δεν μου είχε περάσει ποτέ από το μυαλό να κάνω μια ταινία για έναν άγιο, παρόλο που έχω πίστη και θεωρώ ότι πρέπει να αναδεικνύουμε ιστορίες αγίων ή άλλων ανθρώπων, που μπορούν να εμπνεύσουν τον κόσμο. Όταν διάβασα για πρώτη φορά το βίο του, το 2012, ένιωσα κάτι. Με συγκίνησε. Η ιστορία του αγγίζει πολλά θέματα που είναι επίκαιρα. Πιστεύω ότι θα βοηθήσει τον κόσμο. Είναι μια ιστορία που αφορά όλο τον κόσμο. Δεν γύρισα αυτή την ταινία μόνο για τους πιστούς που πηγαίνουν στην εκκλησία. Την έκανα για όλους. Όλοι μπορούμε να συνδεθούμε με τη ζωή του και μπορούμε να μάθουμε πράγματα από αυτόν, ιδιαίτερα στις μέρες μας.

-Ποια είναι τα στοιχεία της ιστορίας του που μας αφορούν σήμερα και είναι επίκαιρα;

Κάθε εποχή έχει τα δικά της ζητήματα. Εγώ μπορώ να μιλήσω για τη δική μου. Στις μέρες μας, στην εποχή του Αγίου Νεκταρίου, πριν από αυτόν και ίσως και στο μέλλον, η άρρωστη δίψα για εξουσία και χρήμα καταστρέφει τα πάντα, σε όλα τα επίπεδα και όχι μόνο στο προσωπικό. Πολλοί μπορεί να είναι καλοί στην αρχή της πορείας τους και να έχουν καλές προθέσεις, αλλά όταν φτάσουν σε υψηλές κυβερνητικές ή θεσμικές θέσεις, μπορούν να αλλοτριωθούν από το χρήμα και την εξουσία και να προκαλέσουν κακό σε άλλους ανθρώπους. Αυτό είναι ένα από τα βασικά θέματα της ταινίας μου. 

Ένα άλλο σημαντικό θέμα της ταινίας είναι ότι όλοι αναζητούμε την ελευθερία. Όλοι θέλουμε να αισθανόμαστε ωραία, να είμαστε απελευθερωμένοι και να μας αγαπούν. Ο μόνος τρόπος για να το πετύχουμε πραγματικά, παρά τις συνθήκες που υπάρχουν γύρω μας, είναι να βρούμε τη γαλήνη μέσα μας. Συνεπώς βελτιώνοντας τον εαυτό μας, εστιάζοντας στα λάθη και τις αδυναμίες μας, σε όσα μπορούμε να κάνουμε για να γίνουμε καλύτεροι άνθρωποι, βοηθούμε με αυτόν τρόπο και τους συνανθρώπους μας. Αυτό έκανε ο Άγιος Νεκτάριος. Έχουμε ανάγκη από αγάπη και συγχώρεση στις μέρες μας για να κάνουμε καλύτερο τον κόσμο μας.

 

-Σε ποιες στιγμές της ζωής του Αγίου Νεκταρίου εστιάσατε και ποιες πλευρές της προσωπικότητάς του αναδείξατε;

Στην ταινία δεν παρουσιάζουμε το σύνολο της ζωής του. Εστίασα κυρίως στην περίοδο που εκδιώκεται από την Αλεξάνδρεια, όπου ήταν Επίσκοπος, μέχρι το τέλος της ζωής του. Αναδεικνύουμε λοιπόν κυρίως τις δοκιμασίες που πέρασε, τα βάσανα που βίωσε και τον αγώνα του. Όλοι μπορούμε να κατανοήσουμε αυτή την πλευρά του. Τον κυνήγησαν πολλές φορές άδικα. Εστίασα λοιπόν χαρακτήρα του, στη δύναμη της συγχώρεσης που διέθετε και στο πώς βοηθούσε τους άλλους ανθρώπους, ακόμη κι όταν τον κυνηγούσαν και υπέφερε πολλά. Ποτέ δεν θύμωσε με όλα αυτά που του έκαναν, αντίθετα συνέχισε το δρόμο του και έγινε ακόμη περισσότερο ανιδιοτελής, έδειξε μεγαλύτερη κατανόηση για την ανθρώπινη φύση. Έφτασε στο επίπεδο της απόλυτης ελευθερίας στο τέλος της ζωής του.

-Η πνευματικότητα και η πίστη είναι δύο στοιχεία που λείπουν από την εποχή μας. Μπορεί η ταινία σας να κινητοποιήσει με κάποιο τρόπο τον κόσμο;

Το ελπίζω γιατί δεν είναι ότι θέλω να προβάλλω κάτι το οποίο πιστεύω ότι είναι πολύ καλό. Έχω η ίδια προσωπικά κερδίσει πολλά, προσπαθώντας να φτάσω σε ένα επίπεδο πνευματικότητας. Η ζωή μου βελτιώθηκε και θεωρώ ότι έχω γίνει πιο ευτυχισμένη και ήρεμη, χάρη στη δουλειά που έχω κάνει με τον εαυτό μου. Με αυτό ακριβώς έχει να κάνει η πνευματικότητα: πρέπει να στραφούμε από έξω προς τα μέσα και να ασχοληθούμε περισσότερο με τον εαυτό μας. Ελπίζω ότι η ταινία θα βοηθήσει τους ανθρώπους να σκεφτούν και να κάνουν κάτι αντίστοιχο.

-Πόσο δύσκολο ή εύκολο ήταν για σας να αποτυπώσετε τη ζωή ενός αγίου, που είναι αρκετά κοντά στην εποχή μας;

Ήταν καλό νομίζω που είναι ένας σύγχρονος άγιος, γιατί ο κόσμος μπορεί να ταυτιστεί πιο εύκολα μαζί του. Ως σκηνοθέτιδα, τον πλησίασα ως άνθρωπο. Δεν νομίζω ότι θα μπορούμε να δραματοποιήσουμε την αγιοσύνη. Μπορούμε να δραματοποιήσουμε τους χαρακτήρες και τα αισθήματα. Γι’ αυτό δεν εστίασα στο πνευματικό μέρος, αλλά στην αλήθεια, στο τι βίωσε πραγματικά. Ήθελα να φανεί όσο πιο αληθινό γίνεται. Να τον καταλάβουν και τον αισθανθούν οι θεατές.

Άρης Σερβετάλης: «Η πίστη στον Θεό έχει μια ανθοφορία, που είναι μακροπρόθεσμη και κοιτάζει την απεραντοσύνη» 

-Τι σήμανε για σας η συνάντηση με τη ζωή και το έργο του Αγίου Νεκταρίου; 

 

Ήταν ευλογία για μένα να συμμετέχω σ’ αυτή την ταινία και να έρθω πιο κοντά στον Άγιο Νεκτάριο. Δεν γνώριζα τη ζωή και το έργο του. Δεν είχα μελετήσει το βίο του. Διάβασα λοιπόν τα βιβλία του και μέσα από την ταινία, έχει γίνει πλέον ένα πρόσωπο πολύ οικείο σε μένα.

-Πώς θα τον περιγράφατε μέσα από αυτά που έχετε διαβάσει;

 

Ο Άγιος ήταν ένας άνθρωπος που αφιερώθηκε ουσιαστικά στον Θεό. Συντονίστηκε. Έγινε μέτοχος των θείων ενεργειών. Είναι ένα παράδειγμα προς όλους ότι είμαστε εν δυνάμει άγιοι, αρκεί να μπούμε σ’ αυτή την συχνότητα. Ο άνθρωπος αυτός εμπιστεύθηκε τη ζωή του ολόκληρη, το θέλημά του στον Θεό. Με αποτέλεσμα να γίνει μέτοχος της πηγής της ζωής, που είναι ο Θεός. Αντιμετώπιζε με αγάπη όλο τον κόσμο. Αυτό είναι το συγκινητικό και το μεγαλειώδες. Άνθρωποι που τον έχουν συκοφαντήσει, που έχει βασανιστεί από αυτούς, να μην τους βλέπει με εμπάθεια. Να τους βλέπει με αγάπη και να προσεύχεται για την αδυναμία τους. Να κατακρίνει μόνο την πράξη. Αυτό και μόνο είναι κάτι ασύλληπτο. Μπορεί να το επικοινωνήσει και να το αισθανθεί μόνο ένας μετασχηματισμένος άνθρωπος, όταν έρχεται δηλαδή σε επαφή με τον Θεό. Αυτό ήταν κάτι που με συγκίνησε πάρα πολύ στον Άγιο Νεκτάριο.

 

-Τι απαιτεί ή πού οδηγεί η αγιοσύνη τον άνθρωπο;

Οι Άγιοι αφιέρωσαν τη ζωή τους και μέσα από τις δοκιμασίες και την πίστη τους μπήκαν στο υπέρλογο. Μπήκαν στη συχνότητα του Θεού. Έγιναν μέτοχοι θείων ενεργειών. Αυτό είναι η αγιότητα. Μετά δεν σε ενδιαφέρει τίποτε άλλο. Είσαι κοινωνός της υπέρτατης, της απόλυτης πηγής, που είναι ο Θεός, ο κατασκευαστής μας. Εύχομαι όλοι μας να το πάθουμε.

- Από την εποχή μας λείπει η πίστη και η πνευματικότητα. Τις έχουμε ανάγκη και αν ναι γιατί;

Όλοι μας έχουμε πίστη, κατά τη γνώμη μου. Απλά άλλος πιστεύει στην καριέρα, άλλος στην κοινωνική καταξίωση, στα χρήματα, στη δόξα. Απλά οι πίστεις στα υλικά πράγματα, οι καρποί τους είναι εφήμεροι. Σαπίζουν πολύ εύκολα. Αντίθετα, η πίστη στον Θεό έχει μια ανθοφορία, που είναι μακροπρόθεσμη και κοιτάζει την απεραντοσύνη. Δεν είναι κάτι πρόσκαιρο. Αυτή είναι η τεράστια διαφορά. Όλοι μας αναλωνόμαστε στην ύλη. Αυτό είναι το πρόβλημα. Οι άνθρωποι που μετείχαν στις θείες ενέργειες και αγιοποιήθηκαν, μετά δεν τους ενδιέφερε ούτε το χρήμα, ούτε η καρέκλα, η δόξα, η εξουσία, το αυτοκίνητο.

 -Άρα μέσω της πίστης ανοίγεται κι ένας δρόμος προς την ελευθερία;

Ο Θεός είναι ελευθερία. Είναι η αγάπη. Ενώ εμείς δεν ξέρουμε να αγαπάμε. Να αγαπάμε ουσιαστικά. Πώς ν’ αγαπήσεις με ανιδιοτέλεια, όταν δεν έχεις μπει στην συχνότητα που ανέφερα. Εμείς αγαπάμε γιατί έχουμε κάποιο όφελος. Αποσκοπούμε σε κάτι.

-Γίνονται θαύματα γύρω μας σήμερα;

Συμβαίνουν καθημερινά. Νομίζω ότι είναι τόσο διακριτικός ο Θεός, που δεν θέλει να μας τραντάξει με την παρουσία του. Είναι τόσο ευγενική η φύση του, ώστε μας πηγαίνει με τα δικά μας δεδομένα. Μας πηγαίνει σιγά-σιγά. Βιώνουμε θαύματα καθημερινά που είναι τόσο λεπτά καμωμένα, που μετά από λίγο, τα αφήνουμε πίσω μας και πάμε σε κάτι άλλο. Ενώ έχουμε βιώσει ένα απόλυτο θαύμα. Αυτή είναι η ελευθερία που μας παρέχει: είναι ένας κατασκευαστής που παρέχει στο δημιούργημά του τέτοια ελευθερία, που είναι ικανό το δημιούργημά του να τον αρνηθεί. Δεν είναι τρελό;

Ευχαριστούμε την Ιερά Αρχιεπισκοπή Αθηνών για τη φιλοξενία 

  

«Ο άνθρωπος του Θεού»: Όταν ο Μίκι Ρουρκ συνάντησε τον... Άγιο Νεκτάριο

Πρώτο θέμα (αποσπάσματα)

Ο σταρ του Χόλιγουντ, ο Ρώσος συμπρωταγωνιστής Αλεξάντερ Πετρόφ και η σκηνοθέτις Γέλενα Πόποβιτς μιλούν στο «ΘΕΜΑ» και εξιστορούν το μικρό θαύμα που βίωσε ο καθένας τους μέσω της κινηματογραφικής επαφής τους με τον Αγιο της Αίγινας - Η ταινία σαρώνει τα βραβεία, πριν ακόμη προβληθεί στις αίθουσες - Καθηλωτικός ο Αρης Σερβετάλης στον ρόλο του Αγίου Νεκταρίου. [...]

Αλεξάντερ Πετρόφ: «Το δικό μου θαύμα»
 

Αλεξάντερ Πετρόφ, ηθοποιός : «Είναι σημαντικό να μιλάμε για τους ανθρώπους πέρα από την εξουσία, το χρήμα και τις ψεύτικες κατακτήσεις»

«Δεν είναι τόσο τα θαύματα που έκανε ο Αγιος Νεκτάριος όσο το πανανθρώπινο μήνυμα που στέλνει με τον τρόπο ζωής του», υποστηρίζει στην κουβέντα που έχουμε ο Αλεξάντερ Πετρόφ, ο μεγαλύτερος, αυτή τη στιγμή, αστέρας της Ρωσίας που έχει συμμετάσχει και σε διεθνείς παραγωγές όπως τα πολύ γνωστά φιλμ «Attraction», και «Ιce 2». Μας εξηγεί μάλιστα ότι έγινε θρήσκος ακριβώς γιατί ένα αντίστοιχο θαύμα βίωσε ο ίδιος στα εφηβικά του χρόνια, όταν ονειρευόταν να γίνει ποδοσφαιριστής και έπαιζε σε ερασιτεχνική ομάδα, αλλά ένα τεράστιο κομμάτι από τοίχο προσγειώθηκε στο πόδι του το οποίο, μπορεί να μην τον άφησε ανάπηρο, του στέρησε όμως το ενδεχόμενο μιας σημαντικής καριέρας.

Σήμερα, όμως, ο ίδιος πρεσβεύει ότι αυτό δεν έγινε τυχαία, αλλά μάλλον για καλό, καθώς πλέον απολαμβάνει ταυτόχρονα τη δόξα μεγάλων θεατρικών και τηλεοπτικών επιτυχιών στη χώρα του, αλλά και τη συμμετοχή του σε διεθνείς παραγωγές που έχουν κάνει ήδη γνωστό το όνομά του εκτός Ρωσίας. «Βέβαια ακόμα και σήμερα, όταν είναι να παίξω σε ένα μεγάλο θέατρο στη Ρωσία, βλέπω ως εφιάλτη ότι θα βγω να παίξω σε γήπεδο γεμάτο οπαδούς», μας λέει αποκαλύπτοντας τους μύχιους φόβους που τον κάνουν ένα πολύ σεμνό και καλό παιδί, όπως ακριβώς φαίνεται και η ίδια η Πόποβιτς, την οποία ο Πετρόφ αναγνωρίζει και σέβεται τα μάλα. «Είναι πολύ σημαντικό που αποφάσισε να σκηνοθετήσει μια ταινία με πανανθρώπινο μήνυμα, κάτι που γίνεται εξίσου κατανοητό στους Αμερικανούς, στους Ρώσους και τους Ελληνες και μάλιστα με τον ίδιο τρόπο, αφού μιλάει την πανανθρώπινη διάσταση της εσωτερικής δύναμης που ξεπερνά εμπόδια και μάχεται τη διαβρωτική εξουσία», μας λέει ο Πετρόφ.

Γι’ αυτό και ο ίδιος υποστηρίζει ότι δεν έχει σημασία αν «κερδίσεις το Οσκαρ, αν κατακτήσεις το Χόλιγουντ ή τα βραβεία εφόσον έχεις μιλήσει στις ψυχές των ανθρώπων», κάτι που λέει ότι δείχνει να έχει καταφέρει με το παραπάνω η Πόποβιτς ή αυτός είναι ο κύριος στόχος της. «Είναι σημαντικό να μιλάμε για τους ανθρώπους πέρα από την εξουσία, το χρήμα και τις ψεύτικες κατακτήσεις», υποστηρίζει, κάτι με το οποίο θα συμφωνήσει στη συζήτησή μας τόσο η ίδια η σκηνοθέτις όσο και ο Μίκι Ρουρκ, ο οποίος φαινόταν να χαίρεται με το παραπάνω που συμμετέχει σε μια ταινία έξω και πέρα από το στενό σύστημα των μεγάλων χολιγουντιανών παραγωγών.

Ο Μίκι Ρουρκ ξέρει από θαύματα
 

Μίκι Ρουρκ, ηθοποιός : «Η ταινία δεν εστιάζει στο μεταφυσικό, αλλά στο πιο προσωπικό στοιχείο με το οποίο μπορεί να ταυτιστεί ο καθένας από εμάς»

Ο αντισυμβατικός διάσημος ηθοποιός φάνηκε να βρίσκει στο πρόσωπο της Πόποβιτς και στο σενάριο της ταινίας αυτό ακριβώς που έψαχνε: έναν ρόλο που μιλάει για την πίστη, η οποία, όπως μας ομολογεί, τον έχει σώσει σε διαφορετικές περιπτώσεις της ζωής του από τότε που πίστευε ότι έχει έρθει το τέλος του, κλεισμένος σε μια ντουλάπα και αρνούμενος να επικοινωνήσει με τον κόσμο ή όταν είχε κινδυνεύσει σοβαρά, σε ακραίες περιπτώσεις, τις οποίες είχε βιώσει κατά κόρον.

Με τη σερβικής καταγωγής Πόποβιτς ο Μίκι Ρουρκ παραδέχεται ότι το μήνυμα της ταινίας είναι καθολικό, πέρα από τα σύνορα, και αφορά τα μεγάλα διλήμματα που μπαίνουν στη ζωή του ανθρώπου, τη σχέση του με την εξουσία τις εσωτερικές του αντοχές: «Η ταινία δεν εστιάζει στο μεταφυσικό αλλά στο πιο προσωπικό στοιχείο με το οποίο μπορεί να ταυτιστεί ο καθένας από εμάς», σχολιάζει σχετικά, κάτι με το οποίο συμφωνεί απόλυτα η σκηνοθέτις η οποία συμπληρώνει: «Κυρίως μιλάει για τον χαρακτήρα, τα βάσανα, τα μεγάλα διλήμματα.

Άλλωστε ο αγώνας που δίνει ο Αγιος Νεκτάριος είναι ο αγώνας όλων μας, αφού πολλοί έχουμε έρθει αντιμέτωποι με την αδικία, το κακό και το καλό, και τη συκοφαντία. Εκεί είναι που ο καθένας πρέπει να αναλογιστεί ότι για να βγει νικητής πρέπει πρώτα να κατακτήσει τη μάχη με τον εαυτό του, που είναι η μεγαλύτερη από όλες. Δεν είναι τυχαίο ότι οι βίοι αγίων έχουν μεγάλο αντίκρισμα στον κόσμο».

Αλλωστε και η ίδια γοητεύτηκε από τον βίο του Αγίου Νεκταρίου που διάβασε στα σέρβικα σε πτήση προς το Λος Αντζελες και από τότε της ήρθε η επιφοίτηση να γυρίσει τον βίο του σε ταινία. Και το καλό είναι ότι βρήκε καλούς συμμάχους, παραγωγούς, χορηγούς, αλλά και καταξιωμένους ηθοποιούς που δέχτηκαν ασμένως να συμμετάσχουν στο εγχείρημα. Ανάμεσά τους και ο ενθουσιώδης Μίκι Ρουρκ ο οποίος συμφώνησε αμέσως να συμμετάσχει ακριβώς, γιατί «ο λόγος που γίνεται αυτή η ταινία δεν είναι το χρήμα αλλά ο άνθρωπος. Μιλάει για πράγματα πέρα από τα υλικά αγαθά και την εξουσία».

Φορώντας μάλιστα ένα φυλαχτό του Αρχάγγελου Μιχαήλ και ένα άλλο με μια μικρή εικόνα του Αποστόλου του Θαδδαίου, στον οποίο προστρέχει μόλις βρει τα δύσκολα, ο διάσημος ηθοποιός παραδέχεται ότι παραμένει θρήσκος και ότι έχει βιώσει τόσο μικρά όσο και μεγάλα θαύματα: έχει δει τον αδελφό του να σώζεται από τροχαίο όταν όλοι τον είχαν ξεγραμμένο, ενώ αντίστοιχα ο ίδιος κατάφερε να περάσει πολλά αναστάσιμα ενσταντανέ όταν όλοι πίστευαν ότι το μόνο που του μένει είναι ο θάνατος.

 

Γέλενα Πόποβιτς, σκηνοθέτις : «Ο αγώνας που δίνει ο Άγιος Νεκτάριος είναι ο αγώνας όλων μας με την αδικία, το κακό και το καλό, και τη συκοφαντία». Στη φωτογραφία, η σκηνοθέτις δίνει οδηγίες στον Άρη Σερβετάλη, ο οποίος ενσαρκώνει με μαεστρία τον Άγιο Νεκτάριο

Αυτοκαταστροφικός, όπως συνήθως συμβαίνει στα μεγάλα ταλέντα, δεν κατάφερε να σηκώσει το μεγάλο βάρος της διασημότητάς του και τελικά κατέληξε να τα παρατήσει για ένα διάστημα όλα και να αφοσιωθεί αποκλειστικά στο ρινγκ με κίνδυνο την ίδια τη ζωή του. Εκεί είναι που διέλυσε το ωραίο και ακριβοπληρωμένο του πρόσωπο, αλλά κατάφερε να επιστρέψει για να αποδείξει -κάπως σαν τον Αγιο Νεκτάριο- ότι στα πολύ δύσκολα ξέρει να βγαίνει νικητής.

Θα μπορούσε να βγάλει αμέτρητα ποσά κάνοντας τον κακό στις ταινίες της Marvel, κάτι που δοκίμασε, αλλά προτίμησε να παραμείνει στις εναλλακτικές ταινίες και να είναι τώρα ευτυχής που μπορεί και συνεργάζεται σε μια παραγωγή έξω από τα μεγάλα στούντιο. «Πλέον θέλω μόνο συνεργασίες που με κάνουν να νιώθω καλά και έχω ανάγκη απλώς τα στοιχειώδη χρήματα ώστε να μπορώ να ταΐζω τα σκυλιά μου. Μου αρκεί να νιώθω καλά εγώ μέσα μου», παραδέχεται ο Ρουρκ ταυτιζόμενος με όλα όσα λέει η Πόποβιτς για την αναγκαιότητα της εσωτερικής και εξωτερικής ελευθερίας που είναι το κεντρικό θέμα της ταινίας.

«Ολη αυτή η εμμονή μας με το χρήμα μάς έχει κάνει ανελεύθερους, μας έχει καταντήσει σκλάβους και έχει διαβρώσει τις σχέσεις. Γι’ αυτό βλέπεις και ανθρώπους που όταν κατακτούν χρήμα και εξουσία αλλοτριώνονται και προκαλούν μεγάλο κακό», λένε και οι δύο συμφωνώντας ότι το κεντρικό νόημα της ταινίας είναι «να μιλήσει για την πραγματική ελευθερία που είναι η ελευθερία του ανθρώπου. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος να βρει κανείς την ελευθερία αν δεν απαλλαγεί από τέτοιου είδους δεσμά, αν δεν βρει την εσωτερική γαλήνη. Με το να γίνουμε καλύτεροι άνθρωποι θα βρούμε τελικά αυτή την ελευθερία που χρειάζεται ώστε να απελευθερωθούμε πραγματικά. Και αυτό έκανε ο Αγιος Νεκτάριος. Μας έδειξε ότι έχουμε ανάγκη από αγάπη, γαλήνη και συγχώρεση, σήμερα περισσότερο από ποτέ».

*****

Μπορείτε να δείτε επίσης, αν θέλετε:

Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ - Official Trailer

Άρης Σερβετάλης: «Ο άνθρωπος έχει ανάγκη την επαφή του με το απόλυτο μυστήριο, που είναι ο Θεός» 

Η φτώχεια του αγίου Νεκταρίου - Χριστιανοί & φτώχεια 

Άγιος Νεκτάριος και εξουσία

Η σχέση του αγ. Νεκταρίου με τους ανθρώπους της Αίγινας

Τα πνευματικά παιδιά του Αγίου Νεκταρίου

Άγιος Νεκτάριος, ο φτωχός, ο συκοφαντημένος, ο θαυματουργός...

Το ανάθεμα του Βενιζέλου & ο άγ. Νεκτάριος
 

Ο άγιος των Εξαρχείων, που δεν είχε ούτε για νοίκι...
 

Ο άγ. Νεκτάριος & το σύγχρονο μάνατζμεντ
 

Άγιος Νεκτάριος & Νίκος Καζαντζάκης: βίοι παράλληλοι και αποκλίνοντες

 

Η αγάπη προς τους αιρετικούς, σύμφωνα με τον άγιο Νεκτάριο

Ο άγιος Νεκτάριος και ο σύγχρονος άνθρωπος

Παλαιότερη ανάρτησή μας για την ταινία "Ο Άνθρωπος του Θεού"

Ενότητα στο ιστολόγιό μας για τον άγιο Νεκτάριο

ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΤΑΙΝΙΑΣ

«Ο άνθρωπος του Θεού»

 

Φωτο από εδώ

 

Σενάριο / σκηνοθεσία: Yelena Popovic

Διευθυντής φωτογραφίας: Παναγιώτης Βασιλάκης

Μοντάζ: Λάμπης Χαραλαμπίδης

Μουσική: Zbigniew Preisner

Κοστούμια: Εύα Νάθενα

Σκηνικά: Σπύρος Λάσκαρης

Κομμώσεις: Σωτήρης Πατεράκης

Μακιγιάζ: Κατερίνα Βαρθαλίτου

Casting: Μάκης Γαζής

Ήχος: Νίκος Παπαδημητρίου

Παραγωγή: Alex Potter, Yelena Popovic

Executive producers: Κώστας Λαμπρόπουλος, Μαρία Γιαχνάκη, Γιάννης Κυνηγόπουλος, Γιώργος Κυριάκος, Λάμπρος Γεωργόπουλος, Ron Gell

Φωτογράφος γυρισμάτων: Μαριλένα Αναστασιάδου

Πρωταγωνιστούν: Άρης Σερβετάλης, Alexander Petrov, Mickey Rourke, Χρήστος Λούλης, Καριοφυλλιά Καραμπέτη, Νικήτας Τσακίρογλου, Γιάννης Στάνκογλου, Τάνια Τρύπη, Ιερώνυμος Καλετσάνος, Γιάννης Αναστασάκης, Γεράσιμος Σκιαδαρέσης, Βασίλη Κουκαλάνι, Αλέξανδρος Μυλωνάς, Μιχάλης Μητρούσης, Κίττυ Παιταζόγλου, Μιχάλης Οικονόμου, Τόνια Σωτηροπούλου, Κορίνα Άννα Γουγούλη, Μάνος Γαβράς, Σαράντος Γεωγλερής, Παναγιώτης Μαρίνος

Παραγωγή: Simeon Entertainment, View Master Films

Σε συνεργασία με: Ιερά Μεγίστη Μονή Βατοπαιδίου, Ινστιτούτο Άγιος Μάξιμος o Γραικός, Ιερά Μητρόπολη Μεσογαίας και Λαυρεωτικής, Eurogroup Ltd

Mε την υποστήριξη των: Deep Dream, Ingenuity-FO, NP Ασφαλιστική, Ασφάλειαι Μινέττα, ΕΚΟΜΕ (Εθνικό Κέντρο Οπτικοακουστικών Μέσων και Επικοινωνίας)

Τις διεθνείς πωλήσεις της ταινίας έχει αναλάβει η Pinnacle Peak Pictures (Pure Flix/Quality Flix)

«Ας είμαστε εμείς αμαρτωλοί, ας κολυμπάμε στο ψέμα και ας μας τριγυρίζει ο πειρασμός. Κάπου σ' αυτό τον κόσμο, σε κάποιο μέρος, υπάρχει ένας άγιος. Αυτός ζει μέσα στην αλήθεια, ξέρει την αλήθεια. Πάει να πει πως δεν πεθαίνει η αλήθεια στον κόσμο κι έτσι θ' έρθει κάποτε και σε μας και θα ξαναδοθεί σ' όλους τους ανθρώπους όπως μας είναι υποσχημένο... Ένας μονάχα άγιος, γιατί είναι άγιος, έχει στη καρδιά του το μυστικό της αναγεννήσεως όλων των ανθρώπων, έχει κείνη την δύναμη που θα θεμελιώσει επιτέλους την αλήθεια στον κόσμο και θα γίνουν όλοι άγιοι και θ' αγαπάει ο ένας τον άλλο και δεν θα υπάρχουν ούτε πλούσιοι, ούτε φτωχοί, ούτε αλαζόνες, ούτε ταπεινοί, μα θα 'ναι όλοι σαν παιδιά του Θεού και θ' έρθει η αληθινή βασιλεία του Χριστού».

(Στάρετς Ζωσιμάς – Φ. Ν. Ντοστογιέφσκι, Αδελφοί Καραμαζώφ).

Από αυτό το άρθρο του μητροπολίτη Αργολίδος Νεκταρίου για την ταινία.