Δεκαπενταύγουστος: εποχή ανεφοδιασμού και εξοπλισμού!...

 

Η εικόνα της Θεοτόκου στο Νυδρί Λευκάδας (από εδώ)

ΝΕΚΡΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

Μέσα στο γκρίζο τοπίο της φτώχειας, της εκμετάλλευσης και της απελπισίας, της ανεργίας ή των κακών εργασιακών συνθηκών, ήρθε και πάλι ο Δεκαπενταύγουστος.

Δόξα τω Θεώ, μέσα στο γκρίζο τοπίο της κούρασης, της θλίψης, του άγχους, της ασθένειας, του πόνου και του θανάτου, ήρθε και πάλι ο Δεκαπενταύγουστος!

Μέσα στο γκρίζο τοπίο των αντρών που βλαστημάνε, των γυναικών και των κοριτσιών που κυκλοφορούν σχεδόν γυμνές, σαν σε άγρια κατάσταση (χτενισμένες, αρωματισμένες, με γυαλιά ηλίου και τσάντα, αλλά ημίγυμνες σαν σε άγρια κατάσταση), των εφήβων και των παιδιών που βρίζουν και ζουν εξαρτημένοι, είτε από ουσίες, είτε από τις ψεύτικες φιλίες του Facebook και τον ψεύτικο κόσμο του Διαδικτύου, χωρίς σκοπό, χωρίς προσανατολισμό, με αβέβαιο μέλλον, ήρθε και πάλι ο Δεκαπενταύγουστος.

Δεν τους κρίνω όλους αυτούς – τους αδελφούς μου και τα παιδιά μου ή τα παιδιά των αδελφών μου – απλά τους έχει καταπιεί το περιθώριο που εξαπλώθηκε, κυριάρχησε και έγινε ο κανόνας στην κοινωνία, την κοινωνία που ελέγχουν οι δυνατοί, μετατρέποντάς μας σε ρομποτάκια ή τηλεκατευθυνόμενους καταναλωτές, στημένους από νηπιακή ηλικία και ναρκωμένους μπροστά σε οθόνες. Μέσα σ’ αυτή την κατάσταση πνευματικής ύπνωσης και δουλείας, ναι, επιτέλους, αδέρφια, ήρθε ο καιρός της Επανάστασης! Ήρθε και πάλι ο Δεκαπενταύγουστος!

Δεκαπενταύγουστος: καιρός αντεπίθεσης

Ο Δεκαπενταύγουστος, το δεκαπενθήμερο της Παναγίας, μέσα στο μήνα της Παναγίας (τον Αύγουστο), τον υπέροχο «καλό μήνα» (που λέει η παροιμία), είναι εποχή όπου ανεφοδιαζόμαστε, εξοπλιζόμαστε, «γεμίζουμε τις μπαταρίες μας» και κάνουμε αντεπίθεση στην απελπισία, αντεπίθεση στο κακό, αντεπίθεση στη σκλαβιά, στο άγχος, στον πόνο και στο θάνατο!

Αυτή η αντεπίθεση είναι και προσωπική και οικογενειακή και συλλογική.

Προσωπική είναι με τη νηστεία αυτών των λίγων ημερών, με την προσευχή μας, το καντήλι και το θυμιατό μας, την εξομολόγηση και τη θεία κοινωνία την ημέρα του Σωτήρα Χριστού (6 Αυγούστου) και την ημέρα της Παναγίας μας (15 Αυγούστου).
 

Εικ. από εδώ (ωδή αγίου Νεκταρίου)

Οικογενειακή είναι επειδή – και όταν – όλα αυτά τα κάνουμε μαζί με την οικογένειά μας, ανάλογα με την ηλικία του καθενός φυσικά, και τα κάνουμε επίσης όχι μόνο για τον εαυτό μας, αλλά για χάρη και για όφελος όλης της οικογένειάς μας. Και προσοχή, παρακαλώ, στο δέσιμο της οικογένειας – αυτό είναι το πρώτο οχυρό μας στον πόλεμο ενάντια στους εκμεταλλευτές και τους αδικητές μας. Γι’ αυτό οι αδικητές και οι εκμεταλλευτές όλου του κόσμου έχουν φροντίσει να εξουδετερώσουν το δεσμό των μελών κάθε οικογένειας και τον ίδιο το θεσμό του γάμου και της οικογένειας, που κάθε κοινωνία τα προστάτευε εκτός από τη σημερινή.

Και οικογένειά μας δεν είναι μόνο το ζευγάρι και τα παιδιά του, αλλά και τ’ αδέρφια μας, οι παππούδες, οι γιαγιάδες, οι θείοι, τα ξαδέρφια, όλοι οι συγγενείς, ακόμα και οι πιο μακρινοί. Δεν είμαστε φτερό στον άνεμο, είμαστε μέλη μιας μεγάλης οικογένειας – και βέβαια μιας ακόμα μεγαλύτερης οικογένειας, που έχει «κεφαλή» τον ίδιο το Χριστό: της Εκκλησίας.

Συλλογική είναι η αντεπίθεση, επειδή τα απογεύματα, κατά τις 7 η ώρα, οι χριστιανοί συγκεντρωνόμαστε στις εκκλησίες (τις πανέμορφες, μοσχομυρισμένες και στολισμένες εκκλησίες μας, πολλές από τις οποίες είναι ζωντανά μνημεία εκατοντάδων ετών, όπου ο λαός μας έζησε θύελλες, πολέμους και επαναστάσεις) και ψάλλουμε την παράκληση προς την Παναγία: το μικρό και το μεγάλο «παρακλητικό κανόνα», εναλλάξ, δύο κορυφαία ποιητικά και μουσικά έργα, γραμμένα πριν από περίπου χίλια χρόνια, με τα οποία πραγματικά εξοπλιζόμαστε, αναβαθμιζόμαστε και εκτοξευόμαστε προς τον ουρανό, προς εκεί όπου βρίσκεται η Παναγία (η Βασίλισσα του κόσμου), ο Χριστός, οι άγγελοι, οι άγιοι, η αληθινή ζωή, η αληθινή αγάπη, η δική μας θέση ως καλεσμένων πριγκίπων και αιώνιων συμβασιλέων του Χριστού.

Ακόμη κι αν εδώ είμαι μόνος, απελπισμένος, αδικημένος, άρρωστος, ή ακόμη και εξαρτημένος, περιθωριακός, άστεγος ή ζητιάνος, είμαι στην πραγματικότητα ένας καλεσμένος πρίγκιπας, που έχει θέση συμβασιλέα του Χριστού στη βασιλεία των ουρανών. Και ο επίγειος χώρος αυτής της βασιλείας είναι η Εκκλησία.

Δυο είναι οι αγαπημένες του λαού μας περίοδοι πνευματικής αναβάθμισης και εξοπλισμού μέσα στο χρόνο: η Μεγάλη Σαρακοστή και ο Δεκαπενταύγουστος! Τώρα, δόξα τω Θεώ, ήρθε και φέτος ο Δεκαπενταύγουστος. Ας μην τον αφήσουμε να φύγει αναξιοποίητος, ας μη μείνει άδεια η ψυχή μας και σκοτεινό το οπλοστάσιό μας. Ας επισκεφτούμε την Παναγία μαζί με τ’ αδέρφια μας (τους χριστιανούς, όλους τους συνανθρώπους μας), κι ας φύγουμε από ’κεί πάνοπλοι, γενναίοι, ενωμένοι με όλο τον κόσμο, αγαπημένοι και συγχωρημένοι με όλους, ελεύθεροι!

Μικρό κέρασμα:

Καλό Δεκαπενταύγουστο! // August: the holy month of the Virgin Mary in the Orthodox Church
Λουλουδάκια για την Παναγία μας! 

Οι άγιοι Δεκαπεντιστάδες! (εξαιρετικό άρθρο)
Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΜΕ ΤΗΝ ΠΕΝΑ ΤΩΝ ΝΕΟΕΛΛΗΝΩΝ ΠΟΙΗΤΩΝ  

Η Παναγία η Ολόφωτη των Κεριών (Κεριώτισσα)
Ο καθρέφτης και η Παναγία...  

ΤΟ ΘΕΟΜΗΤΟΡΙΚΟ ΔΟΓΜΑ (με πολλά links)

Δεκαπενταύγουστος και φέτος - ημέρα πρώτη

Για τη νηστεία του δεκαπενταύγουστο διαβάζουμε εδώ, και γενικά για τη νηστεία, στην ανάρτησή μας Ένα μυστήριο που μας κυνηγάει από παιδιά.

Ένας αγνωστικιστής για την Παναγία
Έντγκαρ Άλλαν Πόε: "Ύμνος στην Θεοτόκο"
Η Παναγία και οι αλλόθρησκοι

Τα "Δάκρυα της Παναγίας", σχέδια αυτοκτονίας & πώς κάνουν εμπόριο οι Αγιορείτες

"Ανέκδοτα" με την Παναγία
Ραπ προσευχή προς την Παναγία 
Οι γιορτές της Παναγίας μέσα στο έτος (& τα Εγκώμιά Της)
Η ευαγγελική περικοπή στις εορτές της Θεοτόκου
 

Ζευγάρι Τούρκων ήρθε να ευχαριστήσει την Παναγιά Τσαμπίκα για το παιδί τους

Ορθόδοξες Παναγίες απ' όλο τον κόσμο!...
Η Παναγία δακρύζει στο σπίτι ενός Τούρκου στο Παρίσι!...
Επιστημονική εξέταση εικόνας που δάκρυσε
Εμφανίσεις και θαύματα της Παναγίας ανά τους αιώνες
Το θαύμα της Παναγίας στα τζάμια της Θεσσαλονίκης
Όταν η Εκκλησία γιορτάζει την εγκυμοσύνη... 

Και:

Τι δεν έχεις, Κύριε, να Σου το δώσω...

Οι θρησκευτικές γιορτές ως παράγοντας ποιότητας ζωής

Πνευματική εμπειρία σ' ένα σουβλατζίδικο!

 
1 Αυγούστου: Εφτά άγια παιδιά που βασανίστηκαν μέχρι θανάτου, μαζί με τη μητέρα τους και το δάσκαλό τους!... (εικ. από εδώ)
Η "Πρόοδος του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού"
Αγία Ελέσα Οσιομάρτυς που μαρτύρησε στα Κύθηρα

2 Αυγούστου: Η ανακάλυψη και ανακομιδή των λειψάνων του αγίου Πρωτομάρτυρα Στέφανου  

Ο άγιος Βασίλειος της Μόσχας, ο διά Χριστόν σαλός
 
Άλλοι άγιοι τις πρώτες 2 μέρες του Αυγούστου!

Είναι ασφαλές να κοινωνούμε;

 

Εκατό γιατροί, τρεις καθηγητές Ιατρικής Σχολής, μία επιστημονική έρευνα και όλα τα ιστορικά και εμπειρικά δεδομένα απαντούν στο ερώτημα:

Κλικ εδώ, παρακαλώ...

 

Η αγία Μακρίνα η Φιλόσοφος και η Παγκόσμια Ημέρα για τη Μόρφωση των Γυναικών (19 Ιουλίου)

Θ. Ι. Ρ.

Στα πνευματικά γενέθλια της κόρης μου, που βαφτίστηκε σαν σήμερα, 19 Ιουλίου 2009. 

ΝΕΚΡΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ

 
Εικ: Η αγία Μακρίνα κρατάει την εικόνα των αδελφών (& μαθητών) της αγίων Βασιλείου, Γρηγορίου και Πέτρου Σεβαστείας (από εδώ). Ωραίες εικόνες της αγίας εδώ.

Η αγία Μακρίνα η Φιλόσοφος είναι η μεγάλη αδελφή και δασκάλα του αγίου Βασιλείου, του αγίου Γρηγορίου Νύσσης (δηλ. επισκόπου της πόλης Νύσσα της Μικρά Ασίας) και των άλλων έξι ή επτά αδελφών τους. Ο άγιος Γρηγόριος έγραψε γι’ αυτήν το έργο του «Τα Μακρίνεια», όπου καταγράφει τη συζήτησή του με την αδελφή του για το θάνατο και την αθανασία της ψυχής, που έγινε την τελευταία μέρα της επίγειας ζωής της. Ο διάλογος αυτός είναι ανάλογης αξίας με τον τελευταίο διάλογο του Σωκράτη με τους μαθητές του, που καταγράφει ο Πλάτωνας.

Ο Μέγας Βασίλειος και ο Γρηγόριος Νύσσης (όπως και φίλος τους, ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος) είναι από τους σημαντικότερους Πατέρες της Εκκλησίας και από τους πιο μορφωμένους ανθρώπους του 4ου αιώνα μ.Χ., αντίστοιχοι με τους μεγάλους Έλληνες φιλοσόφους της κλασικής αρχαιότητας.

Η αγία Μακρίνα, όπως και οι αδελφοί της, πρόσφερε στους φτωχούς το μερίδιό της από τη μεγάλη περιουσία που κληρονόμησε από τους γονείς της (εκτός από τον τόπο όπου ίδρυσε το θρυλικό μοναστήρι της) και μαζί με τη μητέρα της, την αγία Εμμέλεια, απελευθέρωσαν τους δούλους της οικογένειας και έζησαν μαζί τους ως ίσοι. Επίσης, η αγία ίδρυσε ένα μοναστήρι (από τα αρχαιότερα μοναστήρια της Ορθοδοξίας) και έζησε εκεί με μια κοινότητα μοναζουσών, δηλαδή γυναικών μοναχών. Σε αυτό το μοναστήρι έγινε ο διάλογος με τον άγιο Γρηγόριο.

Όλα αυτά μας λένε ότι η ημέρα της μνήμης της αγίας Μακρίνας (19 Ιουλίου) θα μπορούσε να καθιερωθεί ως παγκόσμια ημέρα αφιερωμένη στη μόρφωση των Γυναικών.

Όμως σε τι είδους μόρφωση αναφέρομαι; Όχι στη σκέτη επαγγελματική εκπαίδευση, που μετατρέπει τις γυναίκες σε γρανάζια του καπιταλισμού, εξαρτήματα ενός απάνθρωπου συστήματος που τις εκμεταλλεύεται εμποδίζοντάς τις ουσιαστικά να ζήσουν σαν άνθρωποι και πολλές φορές ακόμη και να κάνουν οικογένεια.

Ούτε σε μια μονομερή επιστημονική μόρφωση, που προσφέρει στους ανθρώπους άφθονη γνώση του σύμπαντος ή της κοινωνίας, αλλά τους αφήνει στην άγνοια του Θεού. Αυτή η μονομερής μόρφωση δεν έχει κάνει τον κόσμο παράδεισο – μάλλον τον έχει κάνει να μοιάζει ακόμη περισσότερο με κόλαση…

Τα παραπάνω θα μπορούσε να τα λέει κι ένας Ινδιάνος, συγκρίνοντας τη σοφία του λαού του με τη ξερή, κατακτητική και στερημένη ηθικής μόρφωση του λευκού ανθρώπου. Ακριβώς ανάλογη είναι και η σοφία του δικού μας πολιτισμού, η οποία μάλιστα συνδυάζει και τη θεωρητική παιδεία και την ηθική σοφία και τη σύνδεση με το συνάνθρωπο, τη φύση και όλα τα πλάσματα του κόσμου: είναι η πολιτισμική κληρονομιά του λαού μας, που πηγάζει από τις πηγές της ορθόδοξης πνευματικότητας.

Αναφέρομαι στη μόρφωση που συνδυάζει τη γνώση του κόσμου με τη γνώση του Θεού: στη μόρφωση στη μόρφωση της αγίας Μακρίνας, της αγίας Αικατερίνης, της αγίας Φιλοθέης της Αθηναίας, της αγίας Ελισάβετ της Ρωσίας, της αγίας Μαρίας Σκόμπτσοβα, της σύγχρονης γερόντισσας Γαβριηλίας, των σύγχρονων γυναικών συγγραφέων Γαλάτειας Γρηγοριάδου-Σουρέλη, Μυρσίνης Βιγγοπούλου, Ιωάννας Σκαρλάτου, Μαρίας Δημητριάδου και πολλών άλλων (αναζητήστε τις στο Διαδίκτυο αν θέλετε).

Αυτή η μόρφωση δεν είναι απλός αλφαβητισμός, αλλά ολόκληρος πολιτισμός – πολιτισμός που αλλάζει προς το καλύτερο την κοινωνία και όλο τον κόσμο…

Για την αγία Μακρίνα

Ορθόδοξη Γυναίκα

Μια γυναίκα, που το όνομα της και το έργο έμειναν πολύ σεβαστά στην ιστορία της Εκκλησίας, είναι η οσία Μακρίνα, της όποιας την ιερή μνήμη εορτάζομε σήμερα. Η οσία Μακρίνα είναι αδελφή του Μεγάλου Βασιλείου και πρωτότοκη σε μια οικογένεια με εννέα παιδιά, που έδωκε στην Εκκλησία τρεις επισκόπους. Πατρίδα της είναι η Καππαδοκία, μια επαρχία με πλούσια και μεγάλη εκκλησιαστική παράδοση, πατρίδα πολλών αγίων και μεγάλων ιεραρχών. Η οικογένεια της οσίας Μακρίνας ήταν από τις πιο ξεχωριστές οικογένειες της Καππαδοκίας, με προγόνους αγίους μάρτυρες στα χρόνια των διωγμών και με διδάσκαλο τον άγιο Γρηγόριο το θαυματουργό.
Ο άγιος Γρηγόριος ο επίσκοπος Νύσσης, αδελφός της οσίας Μακρίνας, έγραψε το βίο της, αλλά και ο άλλος αδελφός της, ο Μέγας Βασίλειος, μας δίνει πληροφορίες, ώστε να γνωρίζουμε πολλά και με ακρίβεια για την οσία του Θεου. Αρχίζοντας τη βιογραφία της αδελφής του, ο άγιος Γρηγόριος γράφει· «Αυτά που γράφω είναι αξιόπιστα, γιατί δεν τα διάβασα, αλλά μου τα δίδαξε η πείρα, και σε όσα με ακρίβεια έχω να σας πω δεν θα επικαλεσθώ ξένη μαρτυρία». Η Μακρίνα λοιπόν ήταν το πρώτο παιδί της οικογένειας και ανατράφηκε από τους γονείς της με πολλή επιμέλεια· «και της ψαλμωδουμένης γραφής ουδ’ ο,τιούν ηγνόει», εκτος δηλαδή από τα άλλα, ήξερε και όλο το Ψαλτήριο.
Ο πατέρας της σε μικρή ακόμα ηλικία την αρραβώνιασε με κάποιον καλό νέο, αλλά ο νέος αυτός πέθανε πριν να έλθει ο καιρός για το γάμο. Αυτό ήταν αρκετό· η Μακρίνα, σαν και να είχε γίνει ο γάμος, έμεινε πιστή στη γνώμη του πατέρα της κι αφοσιώθηκε να βοηθήσει τη μητέρα της στην ανατροφή των αδελφών της. Όλα τα αδέλφια στο σπίτι τη σέβονταν σαν δεύτερη μητέρα τους, και είν’ αύτη που κατόρθωσε να πείσει το Μέγα Βασίλειο να αφήσει τη δικηγορική και να γίνει μοναχός. Όταν μάλιστα πέθανε ο πατέρας της, η Μακρίνα ανέλαβε να αναθρέψει και διδάξει τον ένατο αδελφό της Πέτρο, τον έπειτα επίσκοπο Σεβάστειας· «επί πάσαν την υψηλοτέραν ήγαγε παίδευσιν». 

Αλλά η οσία Μακρίνα δεν υπήρξε μόνο για την οικογένεια της «του βίου διδάσκαλος» και «μετά την μητέρα μήτηρ», αλλά και μεγάλη οσία και μοναχή. Όταν μεγάλωσαν οι αδελφοί της και πήραν ο καθένας το δρόμο του, η Μακρίνα αποτραβήχθηκε στα οικογενειακά τους κτήματα στον Πόντο κι εκεί ίδρυσε μεγάλο και υποδειγματικό γυναικείο κοινόβιο μοναστήρι. Να τι γράφει ο άγιος Γρηγόριος ο επίσκοπος Νύσσης για το φροντιστήριο αυτό της αρετής, όπως το χαρακτηρίζει· «Χορός ην περί αυτήν παρθένων πολύς, ας αυτή διά των πνευματικών ωδίνων γεννήσασα, και εις τελείωσιν διά πάσης επιμελείας προάγουσα, την των αγγέλων εμιμείτο ζωήν εν ανθρωπίνω σώματι». Άγιες γυναίκες, που έδωσαν το βίο τους για να κερδίσουν τη ζωή.
Η οσία Μακρίνα πέθανε ένα χρόνο μετά το θάνατο του αδελφού της Μεγάλου Βασιλείου, δηλαδή το 380. Ο άγιος Γρηγόριος, που βρέθηκε παρών στο θάνατο της και της έκλεισε τα μάτια, μας περιγράφει συγκινητικά τις τελευταίες στιγμές της. Μας απομνημονεύει και την προσευχή της οσίας πριν παραδώσει το πνεύμα, μια προσευχή γεμάτη πίστη και ελπίδα, που αρχίζει με αυτά τα λόγια· «Συ έλυσας ημίν, Κύριε, του θανάτου τον φόβον· συ ζωής αληθινής αρχήν ημίν εποίησας το τέλος της ενταύθα ζωής». Η οσία Μακρίνα, με την προσδοκία της αναστάσεως, έκαμε το πέρασμα «εκ του θανάτου εις την ζωήν». Προσευχότανε με πολύ σιγανή φωνή κι έκανε το σταυρό της· «επετίθει την σφραγίδα τοις οφθαλμοίς και τω στόματι και τη καρδία». Αμήν.
 
(+ Μητροπολίτη Σερβίων και Κοζάνης Διονυσίου Δ. Ψαριανού, Εικόνες έμψυχοι, Εκδ. Αποστ. Διακονίας, σ. 418-420). 
 
Αφιέρωμα στην αγία Μακρίνα εδώ & εδώ.

Και:

Ορθόδοξα Ιστολόγια Γυναικών 
Η θέση της γυναίκας στο Xριστιανισμό
19 Ιουλίου, η σωτηρία των Φιλιατρών από τους Ναζί με εμφάνιση του αγίου Χαραλάμπους στο Γερμανό διοικητή (1944)
Ο Ιούλης προχωρά με προφήτη Ηλία, αγία Μαρία Σκόμπτσοβα, άγ. Συμέων τον διά Χριστόν σαλο (και άλλους) ώς τον Αττίλα του 1974... 
Επιστρέφουν κάθε χρόνο... Το εορταστικό 7ήμερο στην κατακλείδα του Ιούλη!

 

Θεσσαλονίκη: Το άγνωστο γκράφιτι του αγίου Παϊσίου & η ιστορία του

 

Φωτογραφίες: Γιάννης Παπανίκος/Intimenews
Voria.gr

Σε ένα μικρό στενό, από αυτά που περιβάλλουν την κεντρική πλατεία των Μετεώρων στην Πολίχνη της Θεσσαλονίκης, δεσπόζει ένα διαφορετικό από τα συνηθισμένα γκράφιτι, η επιβλητική μορφή του Αγίου Παϊσίου.

Το καλλιτέχνημα με το - αντιπροσωπευτικό - μελαγχολικό και σκεπτικό βλέμμα του Αγίου, βρίσκεται επί της ομώνυμης οδού Παϊσίου Ιερομονάχου για περίπου 14 χρόνια, ωστόσο λίγοι, εκτός των κατοίκων της περιοχής, γνώριζαν την ύπαρξή του.

Το γκράφιτι φιλοτεχνήθηκε από τον καλλιτέχνη του το 2005, απεικονίζοντας μόνον το πρόσωπο του γέροντα και δίπλα τη φράση «Πίστευε και μή, ερεύνα». Με τον καιρό, παιδιά και επίδοξοι γκραφιτάδες το μουτζούρωσαν και έτσι, πριν από περίπου έναν χρόνο, ο δημιουργός αποφάσισε να επέμβει ξανά.


Το γκράφιτι στην παλιά του μορφή/ Πηγή: Google Maps

Η φωτο από εδώ

Ένα πρωί της άνοιξης του 2018, οι κάτοικοι των Μετεώρων ξύπνησαν και είδαν ένα νέο αριστούργημα, με τη μορφή του Ιερομονάχου αυτή τη φορά να περιτριγυρίζεται από κήπο, ψωμί και σταφύλια.

Ο δημιουργός και το σκεπτικό του γκράφιτι

Η ιδέα του γκράφιτι γεννήθηκε ήδη από τα εφηβικά χρόνια του δημιουργού. Ο άσπρος τοίχος της οικοδομής έδινε στον νεαρό τότε Δημήτρη Ματσαρίδη το ερέθισμα να τον επιμεληθεί, να τον ομορφύνει. «Ο λόγος που έκανα τη μορφή του γέροντα είναι αποκλειστικά και μόνο η ονομασία της οδού» σημειώνει στην Voria.gr ο 37χρονος πλέον καλλιτέχνης, που φέρει το ψευδώνυμο Mad. Με το μικρόβιο της ζωγραφικής να έχει διεισδύσει μέσα του από την παιδική ηλικία, δεν άντεχε, όπως λέει ο ίδιος, να παίζει στη γειτονιά της περιοχής και να βλέπει τον τοίχο άδειο.

«Όταν πήγα να κάνω το γκράφιτι, βγήκε ο ιδιοκτήτης ενός καφέ παραδίπλα και μου φώναζε. "Μην μουτζουρώνεις τον τοίχο" έλεγε, "λερώνεις το ντουβάρι". Όταν του έδειξα το σχέδιο, ανακουφίστηκε. Μου έδωσε συγχαρητήρια και με άφησε να συνεχίσω. Έκανα την προσευχή μου κι εγώ και ξεκίνησα», διηγείται.

Όπως εξηγεί, ο λόγος που αποφάσισε να γράψει τη φράση «Πίστευε και μή, ερεύνα» στο αρχικό σχέδιο δεν απέχει πολύ από τα δικά του πιστεύω. «Είναι πολύ σωστή κουβέντα» υπογραμμίζει ο Δημήτρης, εκτιμώντας πως κάθετι πρέπει να το αναζητάμε.

Λίγα χρόνια αργότερα, βλέποντας τις μουτζούρες και τα συνθήματα δίπλα από το γκράφιτι, ο Δημήτρης ενοχλήθηκε. «Το βεβήλωσαν. Έσβησαν λέξεις από τη φράση. Σίγουρα δεν την έγραψα για να τσιγκλίσω κάποιον, είναι προσωπικά πιστεύω». Με το πέρασμα του χρόνου και την εμπειρία που κουβαλούσε πλέον στα χέρια του, αποφάσισε να το φιλοτεχνήσει εκ νέου.

«Ήθελα να κάνω ένα γρήγορο τοπίο» λέει ο ίδιος και εξηγεί το πλαίσιο στο οποίο ενέταξε τη μορφή του Αγίου. «Είχα ακούσει μία από τις πολλές ιστορίες του γέροντα. Κάποτε είχε πει ότι θα πέθαινε από την πείνα και τότε εμφανίστηκε μπροστά του μία γυναίκα. Του πρόσφερε ένα πάρα πολύ ωραίο ψωμί, αφράτο - αφράτο, και σταφύλια, με έντονο ροδοκόκκινο χρώμα. Στη συνέχεια ο Παΐσιος συνάντησε έναν άνθρωπο και τον φίλεψε με αυτά που του είχε δώσει εκείνη. Λίγο αργότερα, ο γέροντας αντιλήφθηκε ότι η μορφή της γυναίκας ήταν η Παναγία», αναφέρει ο Δημήτρης και εύχεται αυτή τη φορά να μην αλλοιώσουν το νέο του δημιούργημα.

 

Φωτο από εδώ

Λίγα λόγια για τον «Mad»

Ο Δημήτρης Ματσαρίδης ασχολήθηκε από μικρός με την τέχνη της τοιχογραφίας. Ξεκίνησε μαθαίνοντας ζωγραφική, πέρασε στο γκράφιτι, συνέχισε με τατουάζ, ωστόσο η πρώτη του αγάπη για τα σπρέι ήταν και αυτή που καθόρισε την πορεία του. Αυτοδίδακτος, με πολλές δουλειές στο ενεργητικό του, αποφάσισε να κάνει το χόμπι του επάγγελμα. «Εργάζομαι επαγγελματικά επάνω σε αυτή την τέχνη. Είτε σε μαγαζιά, είτε σε φεστιβάλ, είτε σε σπίτια, είτε σε εξωτερικούς χώρους». Βέβαια, δεν ξεχνάει την προσωπική ευχαρίστηση που του δίνει το άρωμα των χρωμάτων και το αποτέλεσμα της δημιουργίας. «Ξύνεται το χέρι μου, όταν έχω καιρό να καλλιτεχνήσω» αναφέρει χαρακτηριστικά.

Τον ρωτάω που αλλού υπάρχουν τα γκράφιτί του. «Σε όλη την Ελλάδα» μου απαντάει. «Ταξιδεύω αρκετά και όταν η μέρα μού χαμογελάει βγαίνω μόνος μου ή με την παρέα μου και αποτυπώνω τα συναισθήματά μου στον τοίχο. Έχω ζωγραφίσει με ό,τι μέσο υπάρχει, κάνω πίνακες, έχω κάνει και δύο εκθέσεις» συμπληρώνει. «Ίσως κάνω ακόμα μία σε λίγο καιρό».

Οι μορφές που δίνει στις τοιχογραφίες του είναι κυρίως ψυχεδελικές, ενώ αυτό που του αρέσει είναι να μπερδεύει τα τοπία και τις προσωπογραφίες. «Δεν θέλω να περάσω κάποιο συγκεκριμένο νόημα με τα έργα μου» τονίζει ο Δημήτρης και καταλήγει «αυτό που μου αρέσει είναι η φαντασία και αυτό αποτυπώνω».

Για περισσότερες δημιουργίες του Δημήτρη Ματσαρίδη/Mad μπορείτε να επισκεφθείτε τον προσωπικό του λογαριασμό στο Facebook εδώ και στο Instagram: @madimitris81

Δείτε επίσης 

 

Saint Paisios in the Youth Culture of Greece (photos + video) 

Το γκράφιτι του αγίου Παϊσίου στη Σάμο

Λυκόσχημος Αμνός (ραπ ιστορίες & ορθόδοξη κληρονομιά)

Άθεοι, αναζητητές, άγιοι & ερημίτες

Έμαθα, Άγιέ μου, ότι μυροβλίζεις....

Τι & πώς

Παρ όλη την απιστία μας, τη βρωμιά μας, την υποκρισία μας, Εσύ, Άγιε Γέροντα μας, Παΐσιε, δεν μας ξεχνάς.

Κάθε μέρα είσαι μαζί μας. Στέρεψε η προσευχή, έγινε κόμπος και δάκρυ. Το κομποσχοινι γλυστρά από τα χέρια.

Η Ορθοδοξία μας κατάντησε μια μάσκα και ένα εμβόλιο, Αντίδωρο σε απολύμανση και Θεία Κοινωνία με κουταλάκια πλαστικά.

Η Ελλάδα μας καταρρέει. Οι πολιτικοί μας την περιφρονούν. Ετοιμάζονται πάλι να τη διαμελίσουν. Τον απλό λαό του Θεού, που έχει μείνει μόνος και απροστάτευτος ποιος θα τον προστατεύσει; Έμαθα ότι μυροβλύζει η εικόνα Σου στον Πλακιά στο Ρέθυμνο της Κρήτης. Μας λες είμαι εδώ παιδιά μου. Δεν σας έχω αφήσει μόνους. Αμήν.

ΠΗΓΗ



*Πρόκειται για την εικόνα του Αγίου Παϊσίου που βρίσκεται στο ομώνυμο ναΰδριο στο Δαμνόνι Ρεθύμνης (άρχισε να μυροβλύζει τον Μάιο του 2021).

Προσκυνητής

Σημεία καιρών

*****

ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΤΟΥ ΟΣΙΟΥ ΠΑΪΣΙΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ

Θεέ μου, μην εγκαταλείπεις τους δούλους Σου πού ζουν μακριά από την Εκκλησία, η αγάπη Σου να ενεργήσει και να τους φέρει όλους κοντά Σου. - Μνήσθητι Κύριε τους δούλους Σου που υποφέρουν από τον καρκίνο.
- Μνήσθητι Κύριε τους δούλους Σου που υποφέρουν από μικρά ή μεγάλα νοσήματα.
- Μνήσθητι Κύριε τους δούλους Σου που υποφέρουν από σωματικές αναπηρίες.
- Μνήσθητι Κύριε τους δούλους Σου που υποφέρουν από ψυχικές αναπηρίες.
- Μνήσθητι Κύριε τους άρχοντες (προέδρους, υπουργούς...) και βοήθησαν αυτούς να κυβερνούν χριστιανικά.
- Μνήσθητι Κύριε τα παιδιά πού προέρχονται από προβληματικές οικογένειες.
- Μνήσθητι Κύριε τίς προβληματικές οικογένειες και τους διαζευγμένους.
- Μνήσθητι Κύριε τα ορφανά όλου του κόσμου, όλους τους πονεμένους και τους αδικημένους στην ζωή, τους χήρους και τίς χήρες.
- Μνήσθητι Κύριε όλους τους φυλακισμένους, τους αναρχικούς, τους ναρκομανείς, τους Φονείς, τους κακοποιούς, τους κλέφτες, φώτισον και βοήθησον αυτούς να διορθωθούν.
- Μνήσθητι Κύριε όλους τους ξενιτεμένους.
- Μνήσθητι Κύριε όλους όσους ταξιδεύουν στην θάλασσα, στην ξηρά, στον αέρα και φύλαξον αυτούς.
- Μνήσθητι Κύριε την Εκκλησία μας, τους πατέρες (κληρικούς) της Εκκλησίας και τους πιστούς.
- Μνήσθητι Κύριε όλες τίς μοναστικές αδελφότητες, ανδρικές και γυναικείες, τους γέροντες και τίς γερόντισσες και όλες τίς αδελφότητες και τους αγιορείτες πατέρες.
- Μνήσθητι Κύριε τους δούλους Σου που είναι σε καιρό πολέμου.
- Μνήσθητι Κύριε τους δούλους Σου που καταδιώκονται στα βουνά και στους κάμπους.
- Μνήσθητι Κύριε τους δούλους Σου που είναι σαν κυνηγημένα πουλάκια.
- Μνήσθητι Κύριε τους δούλους Σου που άφησαν τα σπίτια τους και τις δουλειές τους και ταλαιπωρούνται.
- Μνήσθητι Κύριε τους φτωχούς, άστεγους και πρόσφυγες.
- Μνήσθητι Κύριε όλα τα έθνη, να τα έχεις στην αγκαλιά σου, να τα σκεπάζεις με την αγία Σου Σκέπη, να τα φυλάγεις από κάθε κακό και από τον πόλεμο. και την αγαπημένη μας Ελλάδα μέρα και νύκτα να την έχεις στην αγκαλιά σου, να την σκεπάζεις με την αγία Σου Σκέπη, να την φυλάγεις από κάθε κακό και από τον πόλεμο.
- Μνήσθητι Κύριε τίς ταλαιπωρημένες, εγκαταλελειμμένες, αδικημένες, δοκιμασμένες οικογένειες και δώσε πλούσια τα ελέη σου σ' αυτές.
- Μνήσθητι Κύριε τους δούλους σου που υποφέρουν από ψυχικά και σωματικά προβλήματα πάσης φύσεως.
- Μνήσθητι Κύριε τους δούλους σου που ζήτησαν τις προσευχές μας.

Τρεις σύγχρονοι άγιοι & οι Αφρικανικοί Λαοί

Από εδώ

Οι άγιοι Πορφύριος Καυσοκαλυβίτης, Παΐσιος ο Αγιορείτης και Ιάκωβος της Εύβοιας είναι τρεις σύγχρονοι άγιοι της Ορθόδοξης Εκκλησίας, οι οποίοι έζησαν στην Ελλάδα τον 20ό αιώνα και «κοιμήθηκαν» (δηλ. έφυγαν από αυτή τη ζωή) μετά το 1990.

Και οι τρεις ήταν ορθόδοξοι μοναχοί, που έζησαν από την παιδική τους ηλικία με τον τρόπο ζωής που δίδαξαν ο Ιησούς Χριστός, οι απόστολοι και οι άγιοι Πατέρες της Εκκλησίας και ο οποίος διατηρείται και εφαρμόζεται εδώ και 2000 χρόνια στην Ορθόδοξη Εκκλησία. Αφιερώθηκαν στο Θεό μέσω του μοναχισμού – που είναι η τελειότερη μορφή χριστιανικής ζωής, μια προσπάθεια μίμησης της ζωής των αγγέλων, σύμφωνα με τα λόγια του Κυρίου για τη βασιλεία των ουρανών στο Ματθ. 22, 30: «εν γαρ τη αναστάσει ούτε γαμούσιν ούτε εκγαμίζονται, αλλ’ ως άγγελοι Θεού εν ουρανώ εισί», καθώς και άλλων θεμελιωδών διδασκαλιών του Κυρίου και των αποστόλων, όπως στα Ματθ. 19, στίχοι 10-12 και 21, Α΄ Κορινθίους 7, 32-35, ενώ βλ. και κατά Λουκάν ευαγγέλιο, τελ. στίχος του κεφ. 1 – και έφτασαν σε τέτοιο πνευματικό ύψος, ώστε γέμισαν από τη θεία χάρη και ζούσαν μέσα στο θείο Φως, το άκτιστο Φως.

Έμειναν πάντα φτωχοί σε χρήμα, αλλά πλούσιοι σε αγάπη, πίστη και τα άλλα χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος (Πράξεις 3, 6-7, Α΄ Κορινθίους κεφ. 12, Γαλάτας κεφ. 5). Ενώ ακόμη ζούσαν εδώ στη γη, ο Θεός τους πρόσφερε συγκλονιστικά θαυματουργικά και προφητικά χαρίσματα, όμοια με εκείνα που διέθεταν οι απόστολοι και οι προφήτες (όπως έχει συμβεί και συμβαίνει σε αμέτρητους άλλους ορθόδοξους αγίους και αγίες όλων των εποχών) και χιλιάδες άνθρωποι από πολλές χώρες έλαβαν τις σοφές συμβουλές τους και ευλογήθηκαν μέσω των προσευχών τους. Ακόμη και μετά την κοίμησή τους έχουν συμβεί πολλά θαύματα και εμφανίσεις τους, διότι ο Θεός «δεν είναι Θεός νεκρών αλλά ζώντων» (Ματθ. 22, 32). 

Εδώ βλέπουμε μερικές φωτογραφίες με Αφρικανούς ορθόδοξους χριστιανούς (από το Καμερούν), που κρατούν την εικόνα των τριών αγίων, την Κυριακή των Αγίων Πάντων 2018, που εορτάζεται στην Ορθόδοξη Εκκλησία μία εβδομάδα μετά την Κυριακή της Πεντηκοστής και την εορτή του αγίου Πνεύματος. Οι τρεις άγιοι ασφαλώς ταιριάζουν απόλυτα στους λαούς της Αφρικής, όπως και σε κάθε άνθρωπο και κάθε λαό που ενδιαφέρεται για την πίστη και την αγάπη και δεν είναι άπληστος για χρήματα, σε κάθε άνθρωπο και κάθε λαό που επιθυμεί την ειρήνη και την ελευθερία που προσφέρει ο Ιησούς Χριστός και, αν και αντιμετωπίζει τις δυσκολίες της ζωής και το πολύμορφο κακό που επιτίθεται και πολεμά τους καλούς ανθρώπους, όμως ζητεί πρώτα απ’ όλα τη Βασιλεία των Ουρανών, εντός της οποίας δεν υπάρχουν φυλετικές ή άλλες διακρίσεις.

Πηγή φωτο: Στον Ορθόδοξο Αμπελώνα της Αφρικής

Συμπλήρωμα

Της αγίας Ευφημίας & Όλγας, των αγίων Σωφρόνιου (Σαχάρωφ) & Παϊσίου // Great Saints (& new Saints) on July 11 & 12 in the Orthodox Church!...

Το κοινό Πνεύμα στις διαθήκες των αγίων Παϊσίου και Πορφυρίου

Άγιος Παΐσιος: «Έτσι όπως κινείστε, πού να φθάσετε στο σηµείο να έχετε επικοινωνία µε τα ζώα, µε τα πουλιά!»

Η μαρτυρία του π. Ν. Λουδοβίκου (ενός από τους σημαντικότερους σύγχρονους Έλληνες διανοητές) για τους Ορθοδόξους αγίους της εποχής μας

Αθηνά Σιδέρη († 5 Ιουνίου 2020)

Γιατί να θέλω να είμαι ορθόδοξος χριστιανός;

 

Αρχαίοι διωγμοί και Μάρτυρες – Ιστορικά στοιχεία για τους αρχαίους διωγμούς κατά των χριστιανών και τους μάρτυρες της Εκκλησίας

 "Να θυμάστε τον λόγο, που σας είπα: Δεν υπάρχει δούλος μεγαλύτερος από τον κύριό του. Αν εμένα δίωξαν, θα διώξουν και σάς· αν φύλαξαν τον λόγο μου, θα φυλάξουν και τον δικό σας". (Ιωάννην 15: 20).

"Μακάριοι αυτοί που έχουν διωχθεί εξαιτίας τής δικαιοσύνης· επειδή, δική τους είναι η βασιλεία των ουρανών. Μακάριοι είστε, όταν σας ονειδίσουν, και σας διώξουν, και πουν εναντίον σας κάθε κακό λόγο, λέγοντας ψέματα, εξαιτίας μου. Να χαίρεστε και να αγάλλεστε, επειδή ο μισθός σας είναι πολύς στους ουρανούς· επειδή έτσι δίωξαν τούς προφήτες πριν από σας." (Ματθαίον 5: 10-12).

 

Εικ.: The Christian Martyrs Last Prayer (between 1863 and 1883)* *Ζαν-Λεόν Ζερόμ (Jean-Léon Gérôme 1824 - Παρίσι 1904)* *«Η τελευταία προσευχή των χριστιανών μαρτύρων» (1883),* *βρίσκεται στο Μουσείο Βαλτιμόρης, Maryland, USA, wikimedia* *Christian Martyrs given to the lions in the Colosseum in Rome (από εδώ).

Πρόλογος

Κάθε έρευνα είναι ένα ταξίδι, δηλαδή μια εμπειρία, που πλουτίζει την ψυχή μας και βοηθά στη γνώση και κατανόηση του κόσμου γύρω μας. Προπαντός αν ανακαλύψουμε εκείνο, που εξ αρχής αναζητούσαμε, και συμπληρώσουμε ψηφίδα-ψηφίδα την εικόνα στο μωσαϊκό μας, ανταμειβόμαστε επιπλέον με ξεχωριστή ικανοποίηση.

Βέβαια, αυτό που βρίσκουμε δεν είναι πάντα εκείνο που περιμέναμε ή δεν είναι ακριβώς αυτό. Εξάλλου, ίσως διαπιστώσουμε πως εκείνο που αναζητούσαμε δεν είναι εφικτό να βρεθεί ποτέ… Πάντα όμως η ανακάλυψη της αλήθειας, όποια κι αν είναι, συνιστά το υπερπολύτιμο έπαθλο του ταξιδιού μας.

Αφορμή για την παρούσα μελέτη στάθηκαν οι προβληματισμοί ενός αδελφού μας, δυτικού στην καταγωγή, για την ιστορική ύπαρξη του αγίου μεγαλομάρτυρος Γεωργίου. Στη συνέχεια, διαβάσαμε μια μελέτη, που κατέτασσε συλλήβδην τα συναξάρια των αγίων μας στο επίπεδο της λογοτεχνίας του φανταστικού. Αναζητήσαμε λοιπόν το ιστορικό υπόβαθρο πίσω από τους αρχαίους διωγμούς κατά των χριστιανών γενικά και από την ιστορικότητα συγκεκριμένων αγίων μαρτύρων ειδικότερα. Και πιστεύω ότι, με τη βοήθεια του Θεού και των ίδιων των αγίων μας, ανταμειφθήκαμε. Η έρευνά μας είναι δημοσιογραφική και όχι επιστημονική, από την άποψη ότι δεν φέρνει στο φως νέα στοιχεία, αλλά συγκεντρώνει και παρουσιάζει στοιχεία ήδη ανακαλυφθέντα από άλλους, όντως ερευνητές. Κατά τη διάρκειά της αξιωθήκαμε να νιώσουμε κοντά σε πολλούς αγίους, τη ζωή των οποίων κάπως διερευνήσαμε, πράγμα που μας έδωσε ιδιαίτερη χαρά.

Κάθε έργο είναι κατά κανόνα αποτέλεσμα συλλογικής προσπάθειας. Το ίδιο ισχύει και για την παρούσα μελέτη. Καθοριστική ήταν η συμβολή των εν Χριστώ αδελφών μας Κατερίνας Ν. (αγγλόφωνη ΟΟΔΕ) και Papyrus52, ενώ σημαντική και η βοήθεια των συναδέλφων Γ. Μ. Βαρδαβά (ιστολόγιο «Πέρα από το άτομο», ΕΔΩ) και Κωστή Ηλ. Παπαδάκη («Ρεθεμνιώτικες αναδρομές», ΕΔΩ), οι οποίοι μας βοήθησαν στη διερεύνηση κάποιων εκδόσεων. Τέλος, ο συνάδελφος Κωνσταντίνος Μ. Παπαδάκης (της Βιβλιοθήκης του Παν/μίου Κρήτης στο Ρέθυμνο) και ο καθηγητής αγιολογίας Εμμανουήλ Δουνδουλάκης (της Ανωτάτης Πατριαρχικής Εκκλ. Ακαδημίας Κρήτης) σε ανύποπτο χρόνο μας έδωσαν καποιες κατευθύνσεις που απέβησαν ιδιαίτερα χρήσιμες γι’ αυτή την έρευνα. Οι παραπάνω, εκτός της συνεργασίας μας, με τιμούν και με την εν Χριστώ αγάπη τους. Για όλα αυτά τους ευγνωμονώ.

Ευγνωμονώ όμως και όλους τους εν Χριστώ αδελφούς μας και εν γένει συνανθρώπους μας, που σε ανύποπτο χρόνο και ενδεχομένως μακρινό τόπο σάρωσαν ηλεκτρονικά και δημοσίευσαν στο διαδίκτυο όλες τις πολύτιμες πηγές και τα βοηθήματα, που μας επέτρεψαν τη σύνταξη αυτής της μελέτης, ιδιαίτερα τώρα, σε περίοδο καραντίνας (2020 – 2021), που η πρόσβαση σε δημόσιες και πανεπιστημιακές βιβλιοθήκες ήταν δύσκολη. Όλα αυτά εμείς τα βρήκαμε έτοιμα και τα αλιεύσαμε στη θάλασσα του διαδικτύου, όμως δεν μπήκαν εκεί μόνα τους, ούτε αυτόματα ή «μαγικά», αλλά με την πολύμοχθη και χρονοβόρα εργασία κάποιων ανθρώπων, άγνωστων σ’ εμάς, γνωστών όμως στο Θεό. Εκείνος ας τους ευλογεί όλους και ας είναι αφιερωμένο σ’ αυτούς ένα κεράκι στη θεία λειτουργία.

Περιεχόμενα

Πρόλογος, ευχαριστίες και βιβλιογραφία

Εισαγωγή: Προβληματισμοί σχετικά με την αμφισβήτηση των διωγμών
 

Α. Οι μαρτυρίες της Καινής Διαθήκης

1. Οι προειδοποιήσεις των Ευαγγελίων

2. Διωγμοί εκ μέρους των Ιουδαίων – Οι Πράξεις των Αποστόλων

3. Πληροφορίες από τις επιστολές του αποστόλου Παύλου

4. Ο θάνατος των αποστόλων Πέτρου και Παύλου

5. Η Αποκάλυψη του Ιωάννη
 

Β. Χριστιανικές μαρτυρίες από τον 2ο και 3ο αιώνα μ.Χ.

1. Οι επιστολές του αγίου Ιγνατίου

2. Το Μαρτύριον Πολυκάρπου

3. Η μαρτυρία των έργων του αγίου Ιουστίνου

Παράρτημα: Η μνήμη επώνυμων μαρτύρων του 1ου και του 2ου αιώνα

4. Η Επιστολή προς Διόγνητον

5. Η αρχαιοπρεπής θεία λειτουργία των Αποστολικών Διαταγών

6. Ο άγιος Κυπριανός Καρθαγένης και ο διωγμός του Δεκίου

Γ. Ιστορικοί του 4ου αιώνα και Πατέρες της Εκκλησίας

1. Είναι αξιόπιστοι συγγραφείς ο Ευσέβιος Καισαρείας και ο Λακτάντιος;

2. Πατερικές μαρτυρίες πολύ κοντινές στους διωγμούς

3. «Ρεαλιστικά» μαρτυρολόγια

Δ. Κατακόμβες

Ε. Διερεύνηση της ιστορικότητας συγκεκριμένων αγίων μαρτύρων

Γενικές παρατηρήσεις: Λείψανα & άφθορα σκηνώματα αγίων

1. Ο άγιος Γεώργιος

2. Η αγία Ειρήνη

3. Οι άγιοι Σαράντα Μάρτυρες

4. Ο άγιος Κυπριανός ο πρώην Μάγος

5. Άγιος Δημήτριος

6. Η αγία Αναστασία η Ρωμαία

7. Οι άγιοι Χρύσανθος και Δαρεία

ΣΤ. Το υπερφυσικό στοιχείο στα συναξάρια – Σύγκριση Μαρτύρων & Νεομαρτύρων

1. Γενικά στοιχεία

2. Μαρτυρολόγια νεομαρτύρων και αρχαίων μαρτύρων

3. Ο άγιος Αχμέτ ο Κάλφας, μεταξύ συναξαρίου και οθωμανικών πηγών

4. Ένας σύγχρονος μάρτυρας (Κωνσταντίν Οπρισάν, † 1958)

*****

Όταν δε γονατίζουμε, ούτε μπροστά στο Θεό!...

Κυριακή της Πεντηκοστής («γονυκλισίας»)

Η Ορθοδοξία, ό,τι πιο φωτεινό και απελευθερωτικό έχει εμφανιστεί ποτέ στη γη (το γράφω σε πείσμα εκείνων που τη θεωρούν μισαλλόδοξη και σκοτεινή), για να περάσει στους ανθρώπους το μήνυμα της ελευθερίας, θεσμοθέτησε κάτι πολύ παράξενο: εκατό μέρες το χρόνο (περίπου το ένα τρίτο του έτους), όπου ο άνθρωπος καλείται να μη γονατίζει όταν απευθύνεται στο Θεό, αλλά να στέκεται μπροστά Του και να προσεύχεται ενώπιος ενωπίω!

Οι μέρες αυτές είναι: κάθε Κυριακή (το έτος έχει 52) και οι 50 μέρες από την Κυριακή του Πάσχα μέχρι την Κυριακή της Πεντηκοστής (περίοδος του πεντηκοσταρίου). Το θέσπισμα αυτό (να μη γονατίζουμε κατά τις μέρες αυτές) προέρχεται ήδη από την αρχή του χριστιανισμού και μαρτυρείται το 2ο αιώνα από τον άγιο Ειρηναίο της Λυών (για τις Κυριακές) και το 325 μ.Χ. από την Α΄ Οικουμενική Σύνοδο (για την περίοδο του πεντηκοσταρίου).

Έτσι, όλες αυτές τις μέρες, τις αφιερωμένες στην ανάσταση του Χριστού, οι χριστιανοί απευθύνονται στο Θεό όρθιοι και όχι γονατιστοί: σαν ελεύθεροι άνθρωποι και όχι σαν δούλοι.

Το μήνυμα της Εκκλησίας είναι σαφές και ταιριάζει με τις πολλές αναφορές του αποστόλου Παύλου στην ελευθερία: «ο Χριστός μας ελευθέρωσε», «ο Θεός μας κάλεσε επ’ ελευθερία». Δεν είμαστε πια δούλοι, ούτε στα πάθη μας, ούτε στην αμαρτία, ούτε στο θάνατο, ούτε στο σατανά, ούτε στο θρησκευτικό νόμο, ούτε σε κανέναν άνθρωπο!!! (Για τη σχετική διδασκαλία του αποστόλου Παύλου, δες εδώ).

Σήμερα, κάτι τέτοιο θεωρείται αυτονόητο, αλλά σε εποχές δουλείας το μήνυμα ήταν εκπληκτικό – σκεφτείτε στη ρωμαϊκή αυτοκρατορία, που είχε εκατομμύρια δούλους, αλλά και στην Τουρκοκρατία και στις άλλες περιόδους δουλείας των ορθόδοξων λαών κατά καιρούς, παλιές και νεότερες.

Έτσι, την Κυριακή της Πεντηκοστής, μετά τη λειτουργία, γίνεται ο εσπερινός που προετοιμάζει για τη γιορτή της Δευτέρας (του Αγίου Πνεύματος) και για πρώτη φορά απ’ το Πάσχα οι χριστιανοί (ιερείς και λαϊκοί) γονατίζουν και απευθύνουν στο Θεό τρεις πολύ σημαντικές προσευχές, για ζωντανούς και νεκρούς. (Ο εσπερινός αυτός ανήκει στο λειτουργικό κύκλο της Δευτέρας – και αρχικά γινόταν το βράδυ της Κυριακής –  γι’ αυτό δεν ανατρέπει το ότι δεν γονατίζουμε τις Κυριακές).

Για τις μετάνοιες, να πούμε ένα δυο πράγματα:

Είναι γνωστό πως οι χριστιανοί συνηθίζουμε να προσευχόμαστε όχι μόνο όρθιοι, αλλά και γονατιστοί. Το γονάτισμα αυτό («μετάνοια»), που αποτελεί μια συμμετοχή του σώματος στην προσευχή (όπως συμμετέχει και στην απόχτηση της θείας χάριτος), είναι δείγμα ικεσίας. Τολμώ μάλιστα να πω πως δεν πρόκειται για προσκύνηση προς το Θεό, αλλά για ένδειξη εξουθένωσης, εξαιτίας της οποίας ο άνθρωπος δε μπορεί πια να στέκεται όρθιος, δεν αντέχει άλλο, και πέφτει στα γόνατα.

Έτσι, βλέπουμε να γονατίζουν μπροστά στο Χριστό: ο Πέτρος, παρακαλώντας το Χριστό να φύγει από κοντά του, νιώθοντας δέος από την αγιότητά του και ομολογώντας πως ο ίδιος είναι αμαρτωλός (Λουκ. 5, 8). Ένας πατέρας, που παρακαλούσε το Χριστό να γιατρέψει το παιδί του (Ματθ. 17, 14). Η Χαναναία, παρακαλώντας επίσης για τη θεραπεία του παιδιού της (Μάρκ. 7, 25). Ένας λεπρός, που παρακαλούσε για τη θεραπεία του (Μάρκ. 1, 40). Δαιμονισμένοι, κατευθυνόμενοι από τα δαιμόνια, που παρακαλούσαν το Χριστό να τα λυπηθεί ή ομολογούσαν συντετριμμένα πως είναι ο υιός του Θεού (Λουκ. 8, 28, Μάρκ. 3, 11). Η αιμορροούσα, ομολογώντας δημόσια τη θεραπεία της (ενώ αρχικά ήθελε να γίνει κρυφά, γιατί φοβόταν να μιλήσει στο Χριστό, Λουκ. 8, 47). Και άλλοι.

Επίσης προσκύνησαν το Χριστό ο εκ γενετής τυφλός, τον οποίο Εκείνος είχε θεραπεύσει (Ιωάν. 9, 38), οι μαθητές Του –και άλλοι;– που βρίσκονταν στο πλοίο, όπου ήρθε περπατώντας στα νερά και κόπασε η θύελλα (Ματθ. 14, 33) κ.ά. Αλλά και οι Μάγοι το είχαν κάνει, όταν Τον είδαν βρέφος (Ματθ. 2, 11).

Ο Χριστός δεν ζητάει από τους ανθρώπους να γονατίζουν μπροστά Του. Εκείνοι το κάνουν, λόγω της ψυχικής τους εξάντλησης, όπως είπαμε, ικετεύοντας για βοήθεια. Ο Χριστός τους παρέχει τη βοήθεια και τους ενθαρρύνει (εκτός της Χαναναίας, που επίσης την ενθαρρύνει, αλλά πρώτα τη δοκιμάζει, αρνούμενος δήθεν να τη βοηθήσει, για να δείξει σε όλους πόσο θερμή πίστη είχε, αν και ειδωλολάτρισσα).

Τιμητικά βλέπουμε να γονατίζουν άνθρωποι και μπροστά στους αποστόλους (π.χ. Πράξεις των αποστόλων, 10, 25-26) ή σε αγγέλους (Αποκάλυψις, 22, 8-9), όπου εκείνοι δεν δέχονται την προσκύνηση.

Αν όμως ο Χριστός δεν ζητάει απ’ τους ανθρώπους να γονατίζουν, ενώ οι άγιοι δεν δέχονται να τους προσκυνούν, πρέπει ή όχι να γονατίζουμε εμείς κατά την προσευχή μας ή να υποκλινόμαστε πριν ασπαστούμε την εικόνα του Χριστού, της Παναγίας ή ενός αγίου;

Απαντώ: καλά κάνουν οι ταπεινοί άνθρωποι του λαού μας (όλων των ορθόδοξων λαών) που γονατίζουν ή υποκλίνονται όταν απευθύνονται στο Χριστό και τα άλλα ιερά πρόσωπα. Και τούτο, γιατί εγώ (ο τόσο εγωιστής και ικανοποιημένος με τον εαυτό μου και τα «κατορθώματά μου») δεν είμαι καλύτερος από τους αδύναμους ή αμαρτωλούς που αναφέρει το ευαγγέλιο πως γονάτιζαν και ζητούσαν βοήθεια.

Βέβαια, μπορεί να γονατίζω υποκριτικά, αλλά φυσικά δεν σε τέτοιες καταστάσεις. Γονατίζω γιατί η καρδιά μου δεν αντέχει άλλο – είμαι το ίδιο εξουθενωμένος με τους ανθρώπους του ευαγγελίου. Νιώθω το ίδιο δέος μπροστά στο θείο μεγαλείο και τη θεία ταπείνωση, που ένιωθαν και εκείνοι που συνάντησαν το Χριστό. Θέλω να γονατίσω.

Αν εσύ, αδελφέ μου, νιώθεις πως μειώνεσαι αν γονατίσεις για να προσευχηθείς στο Χριστό ή στην Παναγία (πολύ περισσότερο, αν νιώθεις μειονεκτικά γονατίζοντας μπροστά σε μια εικόνα των προσώπων αυτών, κι αν νιώθεις περιφρόνηση ή «συμπάθεια» βλέποντας έναν αγράμματο χριστιανό να γονατίζει), τότε είναι ακόμη πιο επείγον να γονατίσεις, γιατί ο εγωισμός σου έχει χτυπήσει κόκκινο… (Ή μήπως ο Χριστός δεν αξίζει να γονατίσω μπροστά Του;) Και με σημαία τον εγωισμό (όπως κι αν τον ονομάζουμε ή τον μεταμφιέζουμε) δε μπαίνουμε στη βασιλεία των ουρανών, γιατί ο Θεός είναι ταπεινός και μόνο ταπεινοί μπορεί να τον πλησιάσουν.

Το κάλεσμα του Χριστού για ταπεινότητα είναι η πιο μεγάλη μάχη του ανθρώπου ενάντια στο Θεό, σε όλες τις εποχές. Μια μάχη που πρέπει να δώσει, στην πραγματικότητα, ενάντια στον εαυτό του. Ο ίδιος ο Χριστός ήταν πολύ ταπεινός, κι ας είπε «εγώ είμαι το φως του κόσμου», γιατί μόνο ένας ταπεινός Θεός θα γινόταν άνθρωπος και θα στεκόταν να του κάνουν κυριολεκτικά ό,τι θέλουν, για να σώσει ακόμη κι εκείνους που τον σταύρωσαν ή που συναίνεσαν να σταυρωθεί! Ο εγωισμός, αντίθετα, προκάλεσε όλα τα δεινά (ο εγωισμός του παπισμού π.χ. έφερε το Μεσαίωνα, ο εγωισμός των βασιλέων είναι γνωστός σε όλη την ιστορία), ενώ σήμερα έφερε τον κόσμο (την κοινωνία, το περιβάλλον, τις οικογένειες, τα άτομα) σ’ αυτό το χάλι, μεταμορφώνοντάς τον σε κόλαση, αν αυτό σου λέει κάτι. Αν όχι, ας κοιτάξουμε γύρω μας και ας είμαστε ειλικρινείς.

Στην αρχαία Εκκλησία ορίζονταν γονυκλισίες για ανθρώπους με βαριές αμαρτίες. Οι μετάνοιες αυτές δεν ήταν μόνο δείγμα ταπείνωσης και αίτησης του ελέους του Θεού, αλλά είχαν και το συμβολισμό της πτώσης και της ανόρθωσης! «Με κάθε γονυκλισία», γράφει ο Μέγας Βασίλειος, «δείχνουμε ότι, με την αμαρτία, πέσαμε στη γη και, με το έλεος του Θεού, ανυψωθήκαμε στον ουρανό» (λεπτομέρειες εδώ, όπου και λεπτομερής ανάλυση του θέματος της γονυκλισίας τις Κυριακές, με πολλές αναφορές και παράθεση διαφόρων απόψεων).

Οι αναστάσιμες ημέρες είναι ημέρες χαράς, όχι μετάνοιας ή πένθους ή εξουθένωσης. Δε χωράνε λοιπόν γονυκλισίες σ’ αυτές. Ο Χριστός μας ελευθέρωσε. Ας μείνουμε ελεύθεροι – ελεύθεροι από τα πάθη, την αμαρτία, το θάνατο, ακόμη κι από θρησκευτικό νόμο, όπως έλεγε ο Παύλος. Ναι, ελεύθεροι: ο Χριστός δεν δίνει «10 εντολές», αλλά μόνο την εντολή «αγαπήσεις Κύριον τον Θεόν σου… και τον πλησίον σου ως σεαυτόν» (Ματθ. 22, 35-40, προς Ρωμαίους, 13, 8-10). Κι αυτό μάλιστα, λέει ο Γέροντας Σωφρόνιος του Έσσεξ, δεν είναι εντολή, αλλά αποκάλυψη στους ανθρώπους  του τρόπου ζωής του Θεού, της αγάπης.

Όταν ο Χριστός μας ελευθέρωσε, κανείς δε μπορεί να μας κάνει δούλους, ακόμη κι αν εξωτερικά ζούμε ως δούλοι. Πολλοί δούλοι (εσωτερικά ελεύθεροι) αγίασαν: ο άγιος Ονήσιμος, ο άγιος Ιωάννης ο Ρώσος…

Δούλος υπήρξε και ο άγιος απόστολος Θωμάς, κατά την περιοδεία του στις Ινδίες. Οι άγιοι Παυλίνος της Καμπανίας, Σεραπίων ο Σινδόνιος και Πέτρος ο Τελώνης έγιναν δούλοι με τη θέλησή τους, για να βοηθήσουν κάποιους συνανθρώπους τους. Ο άγιος Αγάπιος ο Βατοπεδινός επέστρεψε στον αφέντη του, από τον οποίο είχε απελευθερωθεί θαυματουργικά. Δούλος ήταν και ο άγιος Ιωάννης ο Ρώσος, ενώ ο άγιος Μωυσής ο Ούγγρος (1043 μ.Χ.) προτίμησε μακροχρόνια βασανιστήρια από το να ενδώσει στις ερωτικές προθέσεις της κυρίας του. Οι άγιοι Πρωτάς και Υάκινθος, ευνούχοι της αγίας Ευγενίας, μαρτύρησαν στη Ρώμη και τιμώνται στις 11 Σεπτεμβρίου, η αγία Δούλη (αγνώστου ονόματος), μάρτυρας στη Νικομήδεια, τιμάται στις 25 Φεβρουαρίου κ.π.α.

Η πνευματική και ηθική ελευθερία (η ελευθερία από τα πάθη μας, και κυρίως απ’ τον εγωισμό και την κακία, τη ζήλεια, το αποκλειστικό ενδιαφέρον για «το συμφέρον μας») είναι η πραγματική ελευθερία, ακόμη και υπό συνθήκες πολιτικής, οικονομικής, κοινωνικής ή οικογενειακής καταπίεσης. Ας μείνουμε λοιπόν ελεύθεροι – ας μείνουμε δικοί Του.